Yaşlanma suratı artıyor: Günümüz gençlerinin biyolojik yaşı çok daha süratli ilerliyor

Genç yaşta görülen kanser olaylarının son yıllarda giderek artması, bugün artık herkesin dikkatini çeken bir fenomene dönüşmüş durumda. Evvelden büyük ölçüde ileri yaş hastalığı olarak görülen kanser çeşitleri bile artık genç yaştaki insanlarda görülmeye başladı. Bilim insanları şimdiye kadar bu artışı obezite, sıhhatsiz beslenme, hareketsiz ömür şekli ve çevresel faktörler üzere pek çok farklı nedenle açıklamaya çalıştı. Lakin bugüne kadar tek başına bu faktörlerden hiçbiri, erken yaşta görülen kanserlerdeki yükselişi tam manasıyla açıklayamadı. Bu hafta yayımlanan yeni bir araştırma ise sorunun çok daha temel bir biyolojik değişimden kaynaklanıyor olabileceğini öne sürüyor. Araştırmaya nazaran günümüzün genç kuşağı, evvelki jenerasyonlara kıyasla biyolojik olarak daha süratli yaşlanıyor. Üstelik bu hızlanmış yaşlanma süreci, kanserin beklenenden çok daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına da taban hazırlıyor olabilir.

Nature Medicine dergisinde yayımlanan araştırma, Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları tarafından yürütüldü. Bilim insanları, kişinin kronolojik yaşından fazla bedeninin gerçek biyolojik durumunu söz eden “biyolojik yaş” kavramına odaklandı. Zira birebir yaşta olan iki kişinin organları, bağışıklık sistemi ve metabolizması birbirinden epeyce farklı durumda olabiliyor. Genetik yapı kadar ömür biçimi, beslenme alışkanlıkları, çevresel etkenler ve gerilim üzere faktörler de biyolojik yaşın ilerleme suratını direkt etkiliyor.

Araştırma, Genç Nesillerin Daha Hızlı Yaşlandığını Gösteriyor

Araştırma kapsamında İngiltere’deki UK Biobank veritabanından 154 binden fazla kişinin, ABD’deki NIH All of Us araştırma programından ise 10 bini aşkın iştirakçinin sıhhat dataları incelendi. Araştırmacılar, biyolojik yaş hesaplamasında uzun müddettir kullanılan PhenoAge, Klemera-Doubal Method ve metabolomik yaş skorları üzere farklı metotlardan yararlandı. Bu prosedürler, kandaki biyolojik belirteçleri tahlil ederek kişinin bedeninin biyolojik açıdan kaç yaşında göründüğünü hesaplıyor.

Araştırmada ayrıyeten sadece genel biyolojik yaş değil, muhakkak organların ne kadar süratli yaşlandığı da incelendi. Bunun için araştırmacılar, kanda dolaşan ve farklı organlarla ilişkilendirilen proteinleri tahlil ederek bağışıklık sistemi, yağ dokusu ve öteki organların biyolojik yaşını farklı ayrı iddia etti. Böylelikle rastgele bir cerrahi müdahaleye gerek kalmadan tüm bedendeki yaşlanma süreci değerlendirilebildi.

Elde edilen sonuçlar ise dikkat cazip bir tablo ortaya koydu. İngiltere’de 1965-1974 yılları arasında doğan bireylerin, tıpkı yaşta karşılaştırıldığında 1950-1954 doğumlulara nazaran daha ileri biyolojik yaş belirtileri gösterdiği görüldü. ABD’de ise fark çok daha barizdi. 1990-1999 yılları arasında doğan iştirakçiler, birebir yaş kümesindeki 1965-1969 doğumlulara kıyasla besbelli halde daha yüksek biyolojik yaş bedellerine sahipti.

Araştırmacılar bunun kesin sebebini şimdi bilmiyor. Fakat çağdaş ömür usulünün bunda kıymetli rol oynadığı düşünülüyor. Artan obezite oranları, metabolik bozukluklar, yağlı karaciğer hastalığı, sistemsiz uyku, düşük fizikî aktivite, kronik gerilim ve çevresel kirleticilerin uzun vadede bedeni daha süratli yıpratıyor olabileceği bedellendiriliyor.

Daha Hızlı Yaşlananlarda Kanser Riski de Artıyor

Araştırmanın en dikkat alımlı bulgularından biri ise biyolojik yaş ile erken yaşta görülen kanserler arasındaki alaka oldu. Sonuçlara nazaran biyolojik yaşlanma suratındaki artış, 55 yaşından evvel görülen katı tümör kanserlerinde yaklaşık yüzde 8 daha yüksek riskle ilişkilendirildi. Biyolojik olarak en süratli yaşlanan kümedeki bireylerde ise bu risk, en düşük biyolojik yaşa sahip kümeye kıyasla yaklaşık yüzde 15 daha yüksekti.

Araştırmacılar ayrıyeten bu ilişkinin sadece genetik faktörlerle açıklanamayacağını belirtiyor. Zira tahlillerde bireylerin kalıtsal kanser riski ve yaşlanmayla bağlı genetik özellikleri de hesaba katıldıktan sonra bile biyolojik yaş ile kanser arasındaki ilişki varlığını korudu. Bu da biyolojik yaşın, genetik testlerin tek başına sağlayamadığı ek bilgiler sunabileceğine işaret ediyor.

Kaynak : Donanimhaber