Yapay zeka ve influencer reklamlarına yeni kısıtlama!

Ticaret Bakanlığı aldatıcı dijital reklamlara yeni kısıtlamalar getiren yeni yönetmeliğini Resmi Gazete’de yayımladı. 1 Ağustos’ta yürürlüğe girecek düzenlemelerle birlikte yapay zekayla oluşturulan reklamlar, gayeli reklamcılık, influencer paylaşımları ve indirim kampanyaları için yeni kurallar getirildi.

Yapay zeka içerikler açıkça belirtilecek

Yeni düzenlemeyle reklamlarda yapay zeka ile oluşturulan, tüketicilerin ekonomik davranışlarını etkileyebilecek içerikler hazırlanması yahut gerçek insanlardan ayırt edilmesi güç olan dijital karakterlere yer verilmesi halinde bunun tüketiciye açık, anlaşılır ve kolay fark edilebilir biçimde belirtilmesi mecburî hale geldi. Ayrıyeten gerçek bir kişinin yapay zekayla oluşturulmuş dijital kopyasının bir eseri yahut hizmeti kullanıyormuş üzere gözüken reklamlar yasaklandı.

Influencerlara düzenleme

Influencer’lar olarak bilinen toplumsal medya etkileyicileri tarafından yapılan paylaşımlarda, rastgele bir çıkar, indirimli ürün/hizmet yahut aktifliğe iştirak paylaşımı olması durumunda açıkça “reklam” yahut “tanıtım” ibaresinin açık biçimde kullanılması zarurî hale getirildi.

Ayrıyeten reklam verenin ismi ya da “@[reklam veren] tarafından sağlandı“, “Ürünleri bana gönderdiği için @[reklam veren] teşekkürler” üzere açıklamalardan biri de yer alacak. Bu ibarelerin kullanıcıların birinci bakışta görebileceği halde, görünür alanda bulunması gerekecek

İndirimler son 10 güne nazaran yapılacak

Daha evvelki düzenlemede indirimlerin tespiti için belirlenen mühlet 30 günden 10 güne düşürüldü. Bir eserin indirim öncesi fiyatı olarak son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat gösterilecek. Meyve ve zerzevat üzere çabuk bozulan eserlerde ise son fiyatın üzeri çizilerek kampanya yapılacak.

Bir başka düzenleme ise sepette indirim, 2 alana 1 parasız, 2 alana yüzde 20 indirim vs. üzere şartlı satış tanıtımlarının “indirimli satış reklamları” kurallarına tabi tutulması oldu. Tüketiciye indirim ya da öbür bir yarar sağlayan tüm reklamlar bu kurallara uygun olmak zorunda.

Şikayetvar vb. üzere şikayet platformlarında bir tüketici şikayeti yayınlanmadan evvel firmaya açıklama yapma yahut karşılık verme hakkını kullanabilmesi için 72 saatlik müddet tanınıyordu. Bu mühlet 48 saate düşürülerek tüketicilerin şikayetlerinin daha kısa müddette yayınlanması sağlanacak.

E-ticaret platformlarında artık sadece eseri sahiden satın alan kullanıcıların kıymetlendirme yapmasına müsaade verilecek. Satın alımın doğrulanamadığı platformlardan alınan yorumlar yayımlanamayacak.

Çevresel beyan içeren reklamlarda “Çevre Dostu”, “Yeşil” vb. üzere genel ifadeler, hangi hangi özelliğe dayandığı açıklanmadan kullanılamayacak. Reklamlarda çevresel savın eserin hangi kademesiyle ilgili olduğu açıkça belirtilecek ve bu tezler yetkili kurumlar, üniversiteler yahut akredite kuruluşlardan alınan dokümanlarla ispatlanacak.

Hedefli reklamcılık açıkça belirtilecek

Yönetmelikle birlikte hedefli reklamcılık da birinci defa detaylı halde tanımlandı. Şirketler, tüketicilerin çevrim içi davranışları, pozisyon bilgileri, geçmiş tercihleri ve öbür ferdî datalarını tahlil ederek bireye özel reklam gösterebilecek. Fakat reklamın hangi kriterlere nazaran gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği kullanıcıya açık biçimde sunulmak zorunda olacak. Öte yandan, çocuğun çocuk olduğunun bilindiği yahut makul biçimde anlaşılabildiği durumlarda şahsî bilgilere dayalı profilleme yapılarak gayeli reklam gösterilmesi yasaklandı. Yeni yönetmelik 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Kaynak : Donanimhaber