Yapay zekâ ile hazırlanan yeni Molière oyunu Versay Sarayı’nda sahnelendi

Üretken yapay zekâların sinema ve tiyatro üzere yaratıcı kollarda nasıl kullanılacağının ağır formda tartışıldığı bir periyotta, Fransa’dan dikkat cazibeli bir proje geldi. Sorbonne Üniversitesi’nde misyon yapan araştırmacılar, yapay zekâyı kullanarak 17. yüzyılın efsanevi Fransız oyun muharriri Molière’in şeklinde yeni bir tiyatro oyunu hazırladı ve Versay Sarayı’ndaki Kraliyet Operası’nda sahnelendi.

Yapay Zekâ Molière’in Yapıtları ile Eğitildi

“Molière Ex Machina” ismi verilen proje yaklaşık iki buçuk yıl süren bir süreçte geliştirildi. Sorbonne Üniversitesi’nden araştırmacılar, tarihçiler, lisan bilimciler ve sanatkarlar, Le Chat isimli yapay zekâyı Molière’in tüm yapıtları ve 17. yüzyıl Fransız tiyatrosuna ilişkin geniş bir metin arşiviyle eğitti. Amaç, muharririn lisanını, mizahını ve sahne yapısını mümkün olduğunca yine yaratabilecek bir araç oluşturmaktı.

Süreç boyunca yapay zekâ sırf metin üreten bir araç olarak değil, daima geri bildirim verilen bir yazım ortağı üzere kullanıldı. Yani yapay zekâ bu oyunu kendi başına hazırlamadı. AI tarafından oluşturulan sahneler ve diyaloglar uzmanlar tarafından ayrıntılıca incelenerek Molière üslubuna uymayan ya da dramatik açıdan zayıf bulunan kısımlar tekrar tekrar yazdırıldı. Bu insan–makine paydaşlığı, tekrar eden bir yazım ve düzeltme döngüsü formunda ilerledi. Oyunun yönetmeni Mickaël Bouffard, birinci çıkan taslağın epeyce kısa ve yetersiz olduğunu, bu yüzden metnin süreç içinde tekraren elden geçirilerek sahnelenebilir bir tiyatro yapıtına dönüştürüldüğünü tabir ediyor. Araştırmacılara nazaran yapay zekânın en büyük avantajı, Molière’in tüm yapıtlarını ve periyodun edebiyatını tıpkı anda tahlil edebilmesi.

“L’Astrologue ou les Faux Présages” (Astrolog ya da Düzmece Kehanetler) isimli üç perdelik güldürü, sahtekâr bir astrologun yönlendirmesiyle kızını yaşlı ve borç içindeki bir peruk ustasıyla evlendirmeye çalışan güçlü bir Parisliyi merkezine alıyor.

Oyunda bilhassa astroloji temasının tercih edilmesi tesadüf değil. Proje takımı, bu tema üzerinden manipülasyon, yanlış bilgi ve düzmece inançlar gibi yapay zekâ ile ilişkilendirilen yeni sorunları de tartışmaya açmayı amaçlıyor.

Bu nüktedan yaklaşıma karşın proje, yapay zekânın sanat alanındaki rolüne dair tartışmaları yine alevlendirmiş durumda. Birtakım eleştirmenler ortaya çıkan sonucu şaşırtan derecede başarılı bulurken, kimileri ise bunun sırf yeterli hazırlanmış bir Molière taklidi olduğunu vurguluyor. Lakin araştırma grubu, burada hedeflerinin “yapay zekânın yazdığı bir oyun” üretmek değil, insan ile yapay zekânın birlikte çalışabileceği yeni bir yaratıcı model ortaya koymak olduğunu söylüyor.

Kaynak : Donanimhaber