Vast, birinci ticari uzay istasyonu Haven-1’in montajına başladı

Yeni kuşak uzay istasyonları geliştiren Vast, dünyanın birinci ticari uzay istasyonu olması hedeflenen Haven-1 için entegrasyon ve montaj sürecine resmen girmiş durumda. Memleketler arası Uzay İstasyonu’nun (ISS) beş yıldan kısa bir mühlet içinde emekliye ayrılması beklenirken yerine bu cins istasyonların geçmesi bekleniyor.

NASA’nın ticari uzay istasyonu programının ikinci etabında Voyager Technologies, Axiom Space, Blue Origin ve Vast öne çıkan dört ana aday olarak görülüyor. Ajansın yıl içinde bir ya da büyük olasılıkla iki şirketi seçerek daha kapsamlı kontratlar vermesi beklenirken Vast, geliştirme takvimi açısından rakiplerinin önünde bulunuyor.

Haven-1 birinci olacak

Vast, başka rakiplerin büyük ve modüler istasyonlara odaklandığı bir ortamda, daha küçük ölçekli ve kısa müddetli misyonlar için tasarlanmış bir “ara istasyon” olan Haven-1’i şuurlu olarak birinci adım olarak konumlandırıyor. Sonuncu gaye ise tam olarak ISS’in yerini alması planlanan ve alçak Dünya yörüngesinde kesintisiz insan varlığına imkan tanıyacak çok modüllü Haven-2 sistemi.

Haven-1, bağımsız ve mürettebatlı bir uzay istasyonu olarak tasarlanırken, mikro yerçekimi araştırmaları, uzayda üretim, ulusal ve memleketler arası altyapı misyonları için uygun maliyetli bir platform sunmayı amaçlıyor. Vast’ın donanım yüklü geliştirme yaklaşımı, sistemlerin erken basamakta üretilip hem yerde hem de yörüngede test edilmesine dayanıyor.

Haven-1 entegrasyonu üç ana fazdan oluşuyor. Birinci kademede termal denetim, ömür takviye ve itki sistemlerine ilişkin basınçlı akışkan çizgileri, tanklar ve bileşen tepsileri istasyona entegre ediliyor. Bu sistemler, basınç, sızdırmazlık ve işlev testlerinden geçiriliyor. İkinci basamakta aviyonik sistemler, güdüm-seyrüsefer-kontrol altyapısı ve hava yenileme donanımları kurulacak. Üçüncü ve son etapta ise mürettebat ömür alanları, iç kaplamalar, mikrometeorit ve yörüngesel enkaz (MMOD) kalkanları, termal radyatörler ve güneş panelleri eklenerek istasyon tam uçuş konfigürasyonuna ulaşacak.

Vast, entegrasyonun tamamlanmasının akabinde 2026’nın sonuna doğru NASA’nın Neil Armstrong Test Tesisi’nde kapsamlı testler gerçekleştirmeyi planlıyor.

Fırlatma tarihi netleşti

Vast-1’in aslında 2026 ortasında fırlatılması bekleniyordu lakin bu tarih 2027’nin birinci çeyreği olarak revize edildi. Vast CEO’su Max Haot’a nazaran ertelemeye karşın kendi programları rakiplerinden bir ila iki yıl önde.

Öte yandan Haven-1, SpaceX Falcon 9 roketiyle Florida’daki Cape Canaveral’dan fırlatılacak. Yaklaşık 15 tonluk istasyon, birinci basamakta mürettebatsız olarak yörüngeye yerleştirilecek. Bu süreçte basınç tutma, yönelim denetimi ve temel sistemlerin sıhhati doğrulanacak. Bu denetimlerin iki hafta üzere kısa bir müddette tamamlanması mümkün görülüyor.

Yörünge doğrulama sürecinin akabinde Vast, SpaceX ile birlikte Dragon uzay aracının Haven-1’e inançlı biçimde kenetlenebileceğini kanıtlamak zorunda olacak Şirket, özel bireyler ve ulus devletlerle mürettebatlı vazifeler için ağır görüşmeler yürütüyor lakin şimdi resmi bir açıklama yapılmış değil. Beşerli misyonlar için SpaceX ile bir eşgüdümlülük de sağlanacak.  Haven-1 için nominal vazife planı ise tüm transfer süreçleri dahil olmak üzere yaklaşık 2 hafta.

Vast, kendi uzay aracını yörüngede uçurup işleten birinci ve şu an için tek ticari uzay istasyonu şirketi pozisyonunda. 2 Kasım 2025’te muvaffakiyetle tamamlanan Haven Demo vazifesi, güç sistemleri, aviyonikler, yer sistemleri, itki ve güdüm-seyrüsefer-kontrol altyapısının uzayda doğrulanmasını sağlamıştı.

Kaynak : Donanimhaber