Uzayda internet savaşı: Çin’in akabinde Avrupa da 2.6 Gbps’lik lazer irtibat kurdu

Uydu internetinde lazer tabanlı optik bağlantı teknolojileri bir müddettir hem Batı dünyasının hem de Çin’in gündeminde. Bilhassa Çin, son yıllarda yüksek yörüngelerde gigabit düzeyinde lazer temasları kurduğunu duyurarak bu alanda kıymetli bir eşiği aştığını duyurmuştu. Radyo frekanslarının tersine son derece dar bir ışınla bilgi ileten bu sistemler, çok daha yüksek bant genişliği sunma potansiyeline sahip olsa da; atmosferik türbülans, platform titreşimleri ve saatte binlerce kilometre süratle hareket eden maksatlara kilitlenme mecburiliği üzere önemli teknik zorluklar barındırıyor. Fakat gelen son haberler, Çin’den sonra Avrupa’nın da bu alanda kıymetli uzaklık kat ettiğini göteriyor.

2.6 Gibabit/Saniye Süratte Data Transferi Sağlandı

Avrupa Uzay Casusu (ESA), Airbus tarafından geliştirilen bir lazer terminalinin, Dünya’dan yaklaşık 36.000 kilometre yüksekte bulunan Alphasat TDP 1 uydusuna muvaffakiyetle kilitlendiğini duyurdu. Jeostatik yörüngede (GEO) konumlanan bu uyduyla kurulan ilişki, birkaç dakika boyunca kesintisiz formda 2.6 gigabit/saniye suratında bilgi transferi sağladı ve bu mühlet boyunca tek bir data paketi dahi kaybedilmedi. ESA’ya nazaran bu sürat, yüksek çözünürlüklü bir uzun metrajlı sineması dakikalar yerine saniyeler içinde aktarabilecek kapasiteye işaret ediyor.

Lazer irtibatta en büyük problemlerden biri, ışının amacı tam isabetle bulmasını sağlamak. Radyo dalgaları üzere geniş bir “ağ” oluşturmayan lazerler, atmosferdeki dalgalanmalardan ve platformdaki titreşimlerden basitçe etkileniyor. Airbus yetkilileri, bu aralıkta hareketli amaçlar ortasında lazer teması kurmanın son derece hassas yönlendirme ve daima düzeltme gerektirdiğini vurguluyor. Uçak ile jeostatik uydu ortasında kurulan bu irtibat, bilhassa hareket hâlindeki platformlar için dijital “ölü bölgelerin” sonunu getirebilecek bir gelişme olarak bedellendiriliyor. Uzun menzilli uçuşlar, okyanus ortasındaki araştırma gemileri ya da ıssız çöllerden geçen araçlar için kesintisiz, gigabit düzeyinde internet artık daha gerçekçi bir ihtimal.

Çin Tıpkı Hafta Daha Uzun Aralıktan İlişki Kurmayı Başardı

Bu ortada Avrupa’nın bu atılımından sadece birkaç gün sonra Çin’den de emsal bir açıklama geldi. Çin Optoelektronik Enstitüsü, hafta başında yaptığı duyuruda 40.000 kilometrelik bir arada 1 Gbps suratında lazer ilişkisi kurduklarını açıkladı. Sürat ESA’nın gerisinde kalsa da aralık daha uzundu ve irtibat üç saat boyunca sürdürüldü. Çinli grup, 1.8 metrelik bir yer istasyonu üzerinden, yüksek mertebeli uyarlamalı optik sistem kullanarak atmosferik türbülansın neden olduğu sinyal bozulmalarını gerçek vakitli olarak düzeltti. Uydu ile yer istasyonu ortasındaki kilitlenme ise sadece dört saniyede gerçekleşti.

Yüksek yörüngelerde (GEO) ara rekorları kırılırken, alçak Dünya yörüngesinde (LEO) ise sürat yarışının daha da sertleştiği görülüyor. Çin, Ocak ayında LEO’da 120 Gbps’lik lazer irtibat suratına ulaştığını duyurarak evvelki rekorunu ikiye katladı. Öte yandan SpaceX, üçüncü jenerasyon Starlink uydularını devreye almaya hazırlanıyor. Bu yeni kuşak uyduların terabit/saniye düzeyinde indirme kapasitesi ve 200 Gbps’nin üzerinde yükleme kapasitesi sunması bekleniyor. Şayet bu teknolojiler olgunlaşmaya devam ederse, sırf Dünya üzerindeki en ücra noktalar değil, gelecekte Ay ve ötesindeki misyonlar de kesintisiz yüksek süratli data akışına sahip olabilir.

Kaynak : Donanimhaber