Türk bilim insanı geliştirdi: Uzay şartlarına güçlü perovskit güneş hücresi

Türk bilim insanı geliştirdi: Uzay şartlarına güçlü perovskit güneş hücresi

Almanya’daki LMU Üniversitesi bünyesinde çalışan Dr. Erkan Aydın liderliğindeki araştırmacılar, hem dayanıklılığı hem de performansı değerli ölçüde artırılmış yeni bir perovskit güneş hücresi geliştirdi. Geliştirilen hücre, bilhassa uzay ortamında karşılaşılan çok sıcaklık değişimlerine dayanabilecek biçimde tasarlanırken yüzde 26’nın üzerinde güç dönüşüm verimliliği sunarak dikkat çekiyor.

80°C ile 80°C ortasında çalışabiliyor

Araştırma kapsamında bilim insanları, hücrelerin dayanıklılığını test etmek için hızlandırılmış termal döngü deneyleri gerçekleştirdi. Bu deneylerde hücreler –80°C ile 80°C ortasında değişen aşırı sıcaklık koşullarına maruz bırakıldı. Bu aralık, bilhassa alçak Dünya yörüngesi olarak bilinen LEO ortamındaki gerçek çalışma koşullarını temsil edecek halde seçildi.

Sonuçlara nazaran geliştirilen güçlendirilmiş hücreler 16 şiddetli sıcaklık döngüsünün akabinde başlangıç verimliliğinin yaklaşık yüzde 84’ünü korumayı başardı. Buna karşılık rastgele bir uygunlaştırma uygulanmayan standart hücrelerde performans kaybının çok daha yüksek olduğu gözlemlendi.

Bu ekstrem olaylar değerli zira uzay koşullarındaki uydular sıkça bu tıp durumlarla karşılaşıyor. Uyduların direkt güneş ışığına maruz kalıp kısa müddette çok soğuk ortamlara geçmesi materyaller üzerinde önemli termal gerilim oluşturuyor.

En büyük meselelerden birisi de çözüldü

Perovskit güneş hücrelerinde uzun müddettir çözülmeye çalışılan temel meselelerden biri farklı gereçlerin sıcaklık değişimlerine farklı yansılar vermesi. Perovskit katman ile cam altlık, ısınma ve soğuma sırasında farklı oranlarda genleşip büzülüyor. Bu farklılık vakitle çatlaklara, katman ayrılmalarına ve yapısal kusurlara neden oluyor. Sonuç olarak hücrenin elektriksel performansı düşüyor.

LMU grubu bu sorunu aşmak için “çift moleküler güçlendirme” olarak isimlendirilen yeni bir yaklaşım geliştirdi. Araştırmacılar evvel materyalin içindeki zayıf noktaları güçlendiren bir husus eklediler. Bu husus, kristallerin birleştiği hassas bölgeleri adeta bir yapıştırıcı üzere destekleyerek daha sağlam bir yapı oluşturdu. Sonra ise hücrenin etkin katmanı ile altındaki yüzey ortasında güçlü bir kimyasal bağ kuruldu. Böylelikle bu iki katman birbirine daha sıkı tutundu ve ayrılma riski azaltıldı. Bu iki süreç sayesinde, sıcaklık değişimlerinde oluşan zorlanmalar hücreye daha az ziyan verir hale geldi.

Geliştirilen yeni yapı sadece dayanıklılığı artırmakla kalmadı, birebir vakitte performansta da değerli bir güzelleşme sağladı. Elde edilen sonuçlara nazaran hücre yüzde 26’nın üzerinde güç dönüşüm verimliliğine ulaştı. Bu paha, birebir şartlarda üretilmiş referans bir hücreye kıyasla yaklaşık yüzde 3 daha yüksek verimlilik manasına geliyor.

Çalışmanın başyazarı Erkan Aydın, elde edilen bulguların perovskit güneş hücrelerinin geleceği açısından değerli olduğunu belirterek, tane sonları ve arayüzlerin gayeli halde güçlendirilmesinin mekanik stabiliteyi önemli ölçüde artırdığını söz etti. Ortaya konan bu yeni yaklaşım sadece uzay uygulamaları için değil, tıpkı vakitte Dünya üzerindeki şiddetli çevresel şartlarda çalışan güneş gücü sistemleri için de değerli bir potansiyel taşıyor.

Erkan Aydın, 2023 yılında perovskit/silikon tandem güneş hücresi ile verimlilik rekoru kırmıştı. Yapılan yeni çalışmada Erkan Aydın haricinde Cem Yılmaz, Ali Buyruk, Caner Kıymet, İlhan yavuz ve Esma Uğur da yer aldı.

Kaynak : Donanimhaber

Yazar Profil Fotoğrafı

Serhat ÖZTÜRK

MotorcularMekani.Com İle Sohbete Katıl Sohbetin en sıcak, dostluğun en gerçek hali MotorcularMekani.Com’da seni bekliyor. Sen de hemen katıl, online sohbet sitesi deneyimini özgürce yaşa ve muhabbetin keyfini çıkar!

İlk yorum yazan siz olun.

Cevap bırakın
Gerekli alanlar işaretlenmiştir. *