“Sonsuz kimyasallar” için 100 kat daha süratli filtre keşfedildi

Tabiatta neredeyse hiç parçalanmayan ve ciddi sıhhat riskleriyle ilişkilendirilen PFAS kimyasalları için umut veren bir gelişme yaşandı. Rice University araştırmacıları, bu hususları hem çok daha süratli filtreleyebilen hem de büyük ölçüde parçalayabilen yeni bir gereç geliştirdi. Teflon’un 1938’de geliştirilmesinden bu yana ısıya, suya ve yağa güçlü kaplamalarda yaygın olarak kullanılan bu unsurlar için bakır-alüminyum bazlı filtre geliyor.

“Sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS nedir?

4.700’den fazla kimyasal husustan oluşan perflorlu ve poliflorlu alkil hususlar (PFAS), insanlarda ve etrafta vakitle biriken, yaygın olarak kullanılan, insan üretimi kimyasallar grubu. Bu kimyasallar, etrafımızda ve bedenimizde son derece kalıcı oldukları için ‘ sonsuz kimyasallar ‘ olarak biliniyor. Rice University’de misyon yapan bir araştırma grubu ise, PFAS filtreleme sürecini kökten değiştirebilecek yeni bir materyal geliştirdi.

Bakır ve alüminyum temelli katmanlı çift hidroksit (LDH) yapısına sahip bu filtre, uzun zincirli PFAS bileşiklerini mevcut sistemlere nazaran yaklaşık 100 kat daha süratli absorbe edebiliyor. Üstelik sırf yakalamakla kalmıyor, bu hususların büyük kısmını parçalayarak yok etmeye de yardımcı oluyor.

Bakır-alüminyum, 100 kat daha süratli filtre

Karşılaştırmak ismine, mevcut filtreleme tahlilleri PFAS’ı sudan ayırabiliyor, fakat bu kimyasallar daha sonra özel tesislerde depolanmak zorunda kalıyor. Tam imha için ise son derece yüksek sıcaklıklar gerektiren, maliyetli ve karmaşık termal süreçler uygulanıyor. Endüstriyel ölçekte PFAS’ı büsbütün ortadan kaldırabilen bir sistem ise şimdi yaygın kullanımda değil.

Rice takımının geliştirdiği LDH gereci, alüminyum atomlarının bir kısmının bakırla değiştirilmesiyle oluşturuluyor. Olumlu yüklü bu yapı, negatif yüklü PFAS zincirleriyle daha kolay bağ kurabiliyor. Bu sayede filtreleme suratı önemli ölçüde artarken, süreç verimliliği de yükseliyor.

Araştırmacılara nazaran PFAS’ı “yok edilemez” kılan karbon-flor bağları, 400–500°C üzere görece düşük sıcaklıklarda kırılabiliyor. Bu süreçte açığa çıkan flor, LDH içinde tutuluyor ve kalsiyumla bağlanarak kalsiyum florür formuna dönüşüyor. Ortaya çıkan bu bileşik, standart depolama alanlarında inançlı halde bertaraf edilebiliyor. Şimdi erken evrede olsa da bu teknoloji, PFAS kirliliğiyle çabada hem daha süratli hem de daha sürdürülebilir bir yol sunması açısından kıymetli bir dönüm noktası olabilir.

Kaynak : Donanimhaber