Sıcaklıklar can alıyor: Klima kullanım oranları ABD, Avrupa ve Türkiye’de ne düzeyde?

Avrupa, son yılların en şiddetli sıcak hava dalgalarından biriyle uğraş ederken kıtanın düşük klima kullanım oranı yine gündemde. Fransa’da sıcaklıkların 42 dereceye kadar yükselmesi, İngiltere ve İspanya’da haziran ayı sıcaklık rekorlarının kırılmasıyla birlikte milyonlarca Avrupalı serinleme imkanı olmadan aşırı sıcaklarla karşı karşıya kaldı. Bilgilere nazaran AB’de klima kullanımı hayli düşük düzeyde bulunurken ABD’de ise oranlar epey yüksek. Türkiye ise Avrupa’ya yakın olsa da süratle büyüyor.

ABD ile Avrupa arasında büyük fark, Türkiye ise geçiş döneminde

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) bilgilerine nazaran ABD ve Japonya‘daki hanelerin yaklaşık %90’ında klima bulunurken Avrupa’da bu oran sırf %20 düzeyinde. Diğer bir sözle Avrupa’da her 5 konuttan sırf 1’i klimaya sahip

Türkiye ise bu tablo içinde Avrupa’ya daha yakın bir pozisyonda bulunuyor. Fakat son yıllarda artan sıcaklıklar ve tüketici alışkanlıklarındaki değişim, klima kullanımını süratle artırıyor.

İSKİD’in İklimlendirme Zirvesi 2026 kapsamında paylaştığı bilgilere nazaran 2024 yılında yaklaşık 2,5 milyon adet olan yurt içi split klima satışları, 2025’te 3 milyon adede yükseldi. Böylelikle pazar sadece bir yılda yaklaşık %20 büyüme kaydetti. Ticari tarafında ise ortalama oran yüzde 85 düzeyinde.

Öte yandan Cool Up Türkiye Soğutma Sektörü Durum Raporu, klima penetrasyonunun ABD kadar yüksek bir düzeyde olmadığını da ortaya koyuyor. Rapora nazaran mevcut yapı stokunda tek aileli konutların yaklaşık %25’inde, çok aileli konutların ise yaklaşık %40’ında en az bir klima sistemi bulunuyor. Mitsubishi Electric Türkiye’nin 2024 yılında gerçekleştirdiği araştırma da misal bilgiler ortaya koyuyor. Buna nazaran klima sahiplerinin %26’sı aygıtlarını soğutma emelli kullanıyor.

Avrupa sebep klimaya aralı?

Uzmanlara nazaran Avrupa’daki düşük klima kullanımının arkasında birden fazla neden bulunuyor. Kıtanın büyük kısmında yaz aylarının uzun yıllar boyunca görece serin geçmesi sebebiyle binalar sıcak havaya değil, kışın ısıyı içeride tutmaya odaklanacak biçimde tasarlandı. Fakat Dünya Meteoroloji Örgütü’ne nazaran Avrupa, global ortalamanın iki katından daha süratli ısınıyor ve aşırı sıcaklar giderek daha sık görülüyor.

Bunun yanında yüksek elektrik fiyatları da klima kullanımını sınırlayan değerli etkenlerden biri. Bruegel bilgilerine nazaran Avrupa Birliği’nde sanayi elektriği fiyatları 2024 yılında ABD’nin yaklaşık 2,5 katı düzeyinde bulunuyor. Eski binalara sonradan klima kurulmasının yüksek maliyetli olması ve birtakım ülkelerde klimanın etraf açısından gereksiz bir tüketim olarak görülmesi de yaygınlaşmayı yavaşlatıyor.

Avrupa’da art arda yaşanan sıcak hava dalgaları klima kullanım alışkanlıklarını değiştirirken benzeri eğilim Türkiye’de de güç tüketimine direkt yansıyor. Ember tahliline nazaran Türkiye’de soğutma kaynaklı elektrik tüketimi son üç yılda %26 artarak 2024’te 10 TWh’ye ulaştı. Temmuz 2025’te yaşanan aşırı sıcaklarda ise ülkenin en yüksek saatlik elektrik tüketimi 59 GWh ile rekor kırarken tüketimin %18’i klimalardan ve öbür soğutma sistemlerinden kaynaklandı.

Kaynak : Donanimhaber