Şanzımandaki Kar Tuşu Nedir ve Nasıl Çalışır?

Modern arabalarda yer alan kar tuşu ya da öbür ismiyle snow mode, bilhassa kaygan yer şartları için geliştirilmiş bir sürüş dayanak sistemidir. Bu sistemin temel hedefi aracın patinaj yapmasını engellemek ve şoförün direksiyon hakimiyetini muhafazasına yardımcı olmaktır. Birinci bakışta kolay bir düğme üzere görünse de aslında aracın birden fazla sistemine tıpkı anda müdahale eder. Kar tuşuna bastığınız anda araç standart sürüş modundan çıkar ve daha denetimli bir sürüş karakterine geçer. Bu değişim yalnızca gaz reaksiyonunu azaltmakla hudutlu değildir. Birebir vakitte şanzıman, motor denetim ünitesi ve kimi araçlarda çekiş sistemleri birlikte çalışarak gücün tekerleklere iletilme formunu değiştirir. Buradaki en kritik nokta şudur: Bu mod performansı artırmaz, tersine gücü daha istikrarlı dağıtır.

İçerikten Görseller

×

+ −

‹ ›

Özellikle otomatik şanzımanlı araçlarda bu sistem daha besbelli formda hissedilir. Araç birçok vakit 1. vites yerine 2. vitesten kalkış yapar. Bu da tekerleklere giden torku düşürür ve kaygan tabanda tutunmayı artırır. Bu davranış, bilhassa buzlu yollarda fark edilir biçimde güvenlik sağlar. Sistemin çalışma mantığını kavramak için temel bir kuralı hatırlayalım. Kaygan yerde en büyük risk ani güç transferidir. Şoför gaz pedalına bastığında tekerlekler bir anda yüksek tork alırsa patinaj oluşur. Kar modu bu durumu engellemek için gücü kademeli verir. Yani araç sizin komutlarınıza daha yumuşak reaksiyon verir. Bu noktada birçok kişi kar modunu yalnızca kar yağdığında kullanılacak bir özellik olarak düşünür. Fakat bu hakikat değildir. Bu sistemi daha geniş bir perspektiften ele alalım zira kullanım alanı düşündüğünüzden daha geniştir.

İçerikten Görseller

×

+ −

‹ ›

Kar tuşuna basınca araçta neler değişiyor?

Kar tuşuna bastığınızda aracın davranışı anında değişir ve bu değişimi sürüş sırasında direkt hissedersiniz. Lakin birden fazla şoför bu değişimlerin ardında hangi sistemlerin çalıştığını tam olarak bilmez. Bu yüzden mevzuyu biraz daha teknik fakat anlaşılır formda inceleyelim. Kar modu faal olduğunda araçta gerçekleşen temel değişiklikler şunlardır:

• Aracın direkt 2. vitesten kalkış yapması
• Gaz yansısının hissedilir biçimde yumuşatılması
• Tekerleklere iletilen tork ölçüsünün sınırlandırılması
• Vites geçişlerinin daha düşük periyotlarda, erkenden yapılması
• Çekiş denetim sisteminin çok daha hassas hâle getirilmesi

Bu değişikliklerin tamamı tek bir gayeye hizmet eder. Aracın kaygan tabanda denetimini korumak. Bilhassa buzlu yahut ıslak asfalt üzerinde ani gaz yansısı aracın savrulmasına neden olabilir. Kar modu bu riski en az düzeye indirir. Bu mod etkinken şoförler çoklukla aracın ağırlaştığını hisseder. Gaz pedalına bastığınızda araç daha geç hızlanır. Bu durum birçok kişi tarafından performans kaybı olarak yorumlanır lakin aslında sistemin hakikat çalıştığını gösterir. Zira burada maksat hızlanmak değil, denetimli ilerlemektir.

Kar modu hangi durumlarda nitekim işe fayda?

Kar modu, isminden ötürü çoklukla yalnızca kar yağışıyla ilişkilendirilir. Lakin bu sistemin kullanım alanı aslında çok daha geniştir. Kaygan yer olan her durumda bu moddan faydalanmak mümkündür. Pekala, bu düğmeye kar yağmadığında neden basmalısınız? Öncelikle kar modu en çok şu durumlarda tesirli olur:

• Karlı ve buzlu yollar
• Yağmur sonrası kayganlaşmış asfalt
• Çamurlu yahut gevşek zeminler
• Yokuşta kalkış sırasında kayma riski olan durumlar Bu şartlarda araç olağan sürüş modunda daha agresif reaksiyon verir ve bu da patinaj riskini artırır. Kar modu ise bu agresifliği ortadan kaldırır ve daha stabil bir sürüş sunar. Bilhassa yokuş üst kalkışlarda bu fark çok net hissedilir. Bunun dışında düşük sıcaklıklarda lastiklerin tutuş kabiliyeti azalır. Bu da aracın denetimini zorlaştırır. Kar modu bu durumu dengelemeye yardımcı olur. Fakat burada kıymetli olan nokta bu modun tek başına kâfi olmadığıdır. Birçok şoför kar modunu açtığında aracın büsbütün inançlı hâle geldiğini düşünür. Bu büyük bir yanılgıdır. Zira yol tutuşu yalnızca elektronik sistemlere bağlı değildir. Lastik durumu, yol yüzeyi ve sürüş şekli da en az bu sistem kadar değerlidir. Bu yüzden kar modunu yanlışsız şartlarda kullanmak gerekir. Kuru ve olağan asfaltta bu modu kullanmak gereksizdir ve hatta sürüş konforunu olumsuz etkileyebilir. Araç gereksiz yere güç kısıtlar ve bu da performans kaybı yaratır.

Kar tuşu ile çekiş denetim sistemi tıpkı şey mi?

Bu noktada şoförlerin en çok karıştırdığı mevzulardan biri kar modu ile çekiş denetim sistemi ortasındaki farktır. Bu iki sistem birbiriyle ilişkilidir lakin birebir şey değildir. Bu farkı net halde ele alalım zira araç davranışını anlamak açısından kritik bir ayrıntıdır. Çekiş denetim sistemi, tekerleklerin kaymasını algılayan bir güvenlik sistemidir. Sensörler aracılığıyla patinajı tespit eder ve gerektiğinde motor gücünü keser ya da tekerleklere fren uygular. Yani bu sistem bir sorun oluştuğunda devreye girer. Reaktif bir çalışma mantığı vardır. Kar modu ise farklı formda çalışır. Bu sistem, patinaj oluşmadan evvel tedbir alır. Araç daha yumuşak gaz reaksiyonu verir ve düşük tork ile kalkış yapar. Bu da kayma riskini baştan azaltır. Yani proaktif bir sistemdir. Bu iki sistem birlikte çalıştığında en güzel sonucu verir. Kar modu etkinken çekiş denetim sistemi daha hassas hâle gelir. Daha küçük kayma durumlarında bile devreye girer ve aracı istikrarda meblağ. Bu da bilhassa kaygan tabanlarda önemli bir avantaj sağlar.

Kar modunu kullanırken yapılan kusurlar nelerdir?

Kar modu yararlı bir özellik olsa da yanlış kullanıldığında beklenen etkiyi vermez. Hatta birtakım durumlarda sürüşü daha güç hâle getirebilir. Bu yüzden şoförlerin yaptığı yaygın kusurları inceleyelim. En sık yapılan yanlışlar şunlardır:

• Kuru tabanda kar modunu açık bırakmak
• Bu moda güvenip agresif sürüş yapmak
• Gaz pedalına ani ve sert basmak
• Uygun lastik kullanmadan sistemi kâfi görmek

Bu yanılgılar, sistemin avantajlarını ortadan kaldırır. Bilhassa kar moduna fazla güvenmek önemli risk oluşturur. Zira bu sistem aracın sonlarını değiştirmez. Yalnızca daha denetimli bir sürüş sağlar. Bir öteki değerli kusur lastik hususudur. Kış lastiği kullanılmadığında kar modunun tesiri önemli formda azalır. Zira tutunmayı sağlayan asıl öge lastiktir. Elektronik sistemler yalnızca takviye sağlar. Ayrıyeten birtakım şoförler bu modu daima açık tutmanın daha inançlı olduğunu düşünür. Bu da yanlış bir yaklaşımdır. Araç olağan kurallarda en verimli halde çalışacak biçimde ayarlanmıştır. Kar modu ise özel durumlar içindir. Bu yüzden yanlışsız kullanım alışkanlıkları ile birlikte kullanıldığında kar modu hakikaten işe fayda. Aksi durumda yalnızca bir düğme olarak kalır.

Kar tuşu sahiden sürüşü değiştirir mi?

Kar tuşu, hakikat kullanıldığında sürüş karakterini önemli biçimde değiştiren bir özelliktir. Bu değişim bilhassa kaygan yerlerde çok net hissedilir. Araç daha yumuşak hareket eder, daha denetimli hızlanır ve patinaj riski azalır. Bu sistem şoförün yaptığı yanılgıları büsbütün ortadan kaldırmaz lakin tesirini azaltır. Bilhassa tecrübesiz şoförler için büyük bir avantaj sağlar. Kaygan yerde panik yapılmasını maniler ve daha istikrarlı bir sürüş sunar. Lakin bu noktada değerli bir gerçeği unutmamak gerekir. Hiçbir elektronik sistem şoförün dikkatinin yerini tutmaz. Kar modu ne kadar gelişmiş olursa olsun yanlış sürat ve yanılgılı hareket durumunda araç denetim kaybı yaşayabilir. Kar tuşu, otomobilinizin sizin yerinize fizik kurallarını değiştirdiği sihirli bir değnek değil yalnızca kaygan bir tabanda size nazikçe eşlik eden bir yardımcıdır. Bir sonraki kış sürüşünüzde tekerlekleriniz boşa döndüğünde o küçük düğmeye inancın fakat sağ ayağınızın altındaki gücü denetim etme sorumluluğunun hala sizde olduğunu unutmayın. İnançlı sürüşler!

Kaynak : Webtekno