
Uçuşlar sırasında internet irtibatı sağlayan uçak içi internet sistemleri, uzun yıllardır havayolu şirketleri için hem teknik hem de ekonomik bir istikrar sorunu olarak görülüyor. Bu sistemler için gerekli olan antenler ne kadar küçük olsa da yük, aerodinamik sürükleme (drag), yakıt tüketimi ve bakım maliyetleri konusunda değişikliğe sebep oluyor. SpaceX’in Starlink tabanlı çözümü, bu hususta havacılık şirketlerine çok daha kullanışlı bir alternatif sunma teziyle yola çıkmış olsa da şirketin bu vaadi herkesi ikna edebilmiş değil.
Avrupa’nın önde gelen hava yolu şirketlerinden Ryanair, uçaklarında Starlink uydu internet sistemini kullanmayacağını açıkladı. Şirket, bu kararın temel münasebeti olarak antenin neden olduğu aerodinamik sürüklemeyi ve bunun yakıt maliyetlerine olan tesirini gösteriyor. Ryanair CEO’su Michael O’Leary, uçak gövdesine yerleştirilen antenlerin yük ve sürükleme nedeniyle yaklaşık %2’lik bir ek yakıt yükü yarattığını söylüyor. O’Leary, ortalama müddeti yaklaşık bir saat olan kısa menzilli uçuşlarda yolcuların Wi-Fi için ek ödeme yapmaya pek istekli olmayacaklarını, bu yüzden ek yakıt yükünün karşılıksız kalacağını düşünüyor.
Elon Musk, Ryanair’in Starlink’e Yönelik Maliyet Hesaplamasına İtiraz Etti
Ryanair’in bu açıklaması, hem Starlink’in paylaştığı bilgilerle, hem de rakip havayollarının attığı adımlarla çelişiyor. Çünkü Starlink, kendi sisteminin yarattığı ek yakıt yükünün yüzde 2’den çok daha düşük olduğunu savunuyor. Nitekim bu argümanı pek çok şirkette karşılık bulmuş durumda. Örneğin geçtiğimiz günlerde Alman havayolu Lufthansa, Starlink’i filosuna entegre etmek için muahede yaptığını duyurdu. İskandinav havayolu SAS da geçen yıl Starlink’i tercih ettiğini açıklamış ve bu sistemin, rakip tahlillere kıyasla daha düşük aerodinamik sürükleme yarattığını belirtmişti. Yani Ryanair’in tersine pek çok hava yolu şirketi, Starlink’i epeyce elverişli bir alternatif olarak görüyor.
Ryanair’in bu açıklaması, havacılık çevrelerin de pek kabul görmemiş üzere görünüyor. Toplumsal medyada, Starlink’in havacılık için geliştirdiği yeni jenerasyon uydu antenlerinin, geçmişte kullanılan büyük ve kubbe formundaki klasik uydu antenlerinden çok daha ince profilli olduğuna dikkat çekiliyor. Bu ince dizaynın, sürüklemeyi azaltarak yakıt tüketimi üzerindeki olumsuz etkiyi minimuma indirdiği tabir ediliyor.
Buradaki temel teknik fark, Starlink’in alçak Dünya yörüngesinde (LEO) konumlanan binlerce küçük uyduya dayanması. Klasik uçak içi internet sistemleri çoğunlukla jeostatik uydularla çalışıyor. Bu da hem daha büyük antenler gerektiriyor hem de gecikme müddetlerini artırıyor. Starlink’te ise uydular Dünya’ya çok daha yakın olduğu için anten boyutları küçülüyor, gecikme önemli ölçüde azalıyor ve çok daha yüksek suratlara ulaşılabiliyor. Gerçekten Starlink, uçak içi internet suratlarının evvelki kuşak sistemlere kıyasla yaklaşık 100 kat artabildiğini argüman ediyor.
Ortaya çıkan bu tablo, Starlink tartışmasının aslında tek başına teknolojiden çok iş modeli ve uçuş profiliyle ilgili olduğunu gösteriyor. Uzun menzilli uçuşlar yapan ve yolcu tecrübesini rekabet ögesi olarak kullanan havayolları için Starlink cazip bir yatırım olabilir; lakin Ryanair üzere daha kısa uzaklıklı ve düşük maliyetli uçuşlar gerçekleştiren şirketler için tıpkı sistem mantıklı görünmeyebiliyor. Günün sonunda Ryanair’in kararının gerisinde da iş modelindeki bu farklılık yatıyor üzere duruyor.
Kaynak : Donanimhaber
İlk yorum yazan siz olun.