Oyun yasası TBMM kurulundan geçti: Kıymetli değişiklikler yapıldı

Türkiye’de dijital oyun dalını direkt ilgilendiren yasa teklifi, TBMM Sıhhat Komisyonu’nda yapılan kapsamlı görüşmelerin akabinde kabul edildi. Süreç boyunca değerli değişikliklere uğrayan düzenleme, bilhassa bölüm temsilcilerinin talepleri doğrultusunda yine şekillendirildi. Birinci taslakta yer alan birtakım sert yaptırımların metinden çıkarıldığı görüldü.

Komisyon basamağında yapılan revizyonlarla birlikte hem teknik tanımlar netleştirildi hem de uygulamada tartışma yaratabilecek kimi kararlar değerli ölçüde yumuşatıldı. Böylelikle oyun geliştiriciler, dağıtıcılar ve platformlar ortasındaki sorumluluk hudutları daha bariz hale getirildi. Fakat hala birtakım hususların uygulanması epeyce güç ve dalı önemli halde etkileyebilecek yapıda.

Platform kapatma yetkisi kaldırıldı, bant daraltma sınırlandırıldı

Teklifteki en kritik değişikliklerden biri, oyun platformlarının büsbütün kapatılmasına imkan tanıyan düzenlemenin metinden çıkarılması oldu. Birinci versiyonda Bilgi Teknolojileri ve İrtibat Kurumu’na (BTK) geniş yetkiler tanıyan bu husus, dal açısından önemli riskler barındırdığı gerekçesiyle ağır tenkit almıştı. Yapılan değerlendirmeler sonucunda kelam konusu 24. husus büsbütün geri çekildi.

Bununla birlikte erişim kısıtlamaları konusunda da kıymetli bir geri adım atıldı. Birinci taslakta yüzde 90’a kadar çıkabilen bant daraltma oranı yapılan değişiklikle kademeli olarak en fazla yüzde 50 ile sınırlandırıldı. Yeni düzenlemeye nazaran dördüncü ayda yüzde 30, altıncı ayda ise en fazla yüzde 50 oranında bant genişliği kısıtlaması uygulanabilecek.

İlk taslakta yer alan ve kurumun yönetmelik yoluyla geniş kapsamlı yeni yükümlülükler getirmesine imkan tanıyan karar, değerli ölçüde daraltıldı. Böylelikle, kesimde ani ve kapsamı belgisiz düzenlemelerin önüne geçilmesi amaçlandı.

Tanım ve sorumluluklar netleştirildi

İlk taslak metinde bölümün en korktuğu şey son derece geniş tarif ve sorunluluklardı. Kurul görüşmelerinde teknik çerçevenin güçlendirilmesi ismine tanımlar kısmı baştan ele alındı. Oyun geliştirici, oyun dağıtıcı ve oyun platformu kavramları açık halde ayrıştırıldı. Bu değişiklikle birlikte, üretim sürecinde yer alan aktörlerin misyon ve yükümlülükleri daha net bir tabana oturtuldu.

Yeni düzenlemeyle yaş doğrulama sorumluluğu geliştiricilerden alınarak direkt platformlara devredildi. İçeriği son kullanıcıya sunan tarafın sorumlu tutulması temel alınırken teknik açıdan uygulanması sıkıntı olan kimi yükümlülükler de geliştiricilerin üzerinden kaldırıldı.

Ayrıca, evvelki taslakta yer alan oyun stüdyolarına yönelik kapsamlı bilgi paylaşım mecburiliği da büsbütün metinden çıkarıldı.

Ebeveyn denetimlerinde yeni yaklaşım

Yasa teklifinde çocukların korunmasına yönelik kararlar de tekrar düzenlendi. Daha evvel tartışma yaratan mühlet sınırlaması zaruriliği kaldırılırken ebeveyn denetim düzenekleri teknik olarak uygulanabilir bir çerçevede tekrar tanımlandı.

Öte yandan, yaş sınıflandırmasına ait yaklaşım da değişti. Yeni düzenlemeye nazaran sınıflandırılmamış oyunlar platformlardan kaldırılmayacak, direkt 18+ kategorisinde değerlendirilecek.

Teklife eklenen düzenlemelerle birlikte oyun platformlarının sorumluluk alanı da ayrıntılı halde tanımlandı. Buna nazaran platformlar, yordamına uygun şekilde derecelendirilmemiş oyunları direkt sunamayacak. Fakat bu içerikler, en yüksek yaş kategorisinde sınıflandırılması kaidesiyle kullanıcıya sunulabilecek. Bunun yanında platformlar, kurallara uygun olmayan içerikleri kaldırmakla yükümlü olacak.

Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformları için temsilci bulundurma mecburiliği getirildi. Bu platformlar, Türkiye’de gerçek yahut hukuksal kişi temsilci atayacak ve bu kişinin bilgilerini BTK’ya bildirecek. Ayrıyeten temsilcinin irtibat bilgileri platform üzerinde açık ve direkt erişilebilir halde yer alacak.

Yasa sürecinde Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED) etkin rol oynadı. Mart ayında başlayan komite sürecinden itibaren kamu kurumları, siyasi aktörler ve dal temsilcileriyle ağır temaslar kuran Yapılan açıklamalara nazaran TOGED’in sunduğu 11 değişiklik talebinin 9’u büsbütün, biri ise kısmen kabul edildi. Bilhassa platform kapatma yetkisinin kaldırılması ve bant daraltma oranlarının düşürülmesi, sürecin en kıymetli kazanımları ortasında gösteriliyor.

Komisyondan geçen teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu’na sunulması bekleniyor. Yasanın son tesiri ise büyük ölçüde hazırlanacak yönetmeliklerle şekillenecek. Düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihi ise yayımından 6 ay sonrası olarak belirlendi.

Oyun yasasının temel yapısı

• Oyun platformları, yöntemine uygun derecelendirilmemiş oyunları direkt sunamayacak; lakin bu içerikleri en yüksek yaş kategorisinde (18+) sınıflandırarak yayınlayabilecek.
• Platformlar, derecelendirme kurallarına uymayan içerikleri kaldırmakla yükümlü olacak.
• Günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı platformlar, Türkiye’de resmi temsilci atamak ve bilgilerini BTK’ya bildirmek zorunda olacak.
• Atanan temsilcinin irtibat bilgileri, platform üzerinde açık ve kolay erişilebilir halde yayınlanacak.
• Platformlar, kullanıcılar için açık, anlaşılır ve fonksiyonel ebeveyn denetim araçları sunacak.
• Bu araçlar hesap idaresi, satın alma süreçleri ve fiyatlı üyeliklerin ebeveyn onayına bağlanmasını kapsayacak.
• BTK, platformlardan kurumsal yapı, bilişim sistemleri ve data sürece süreçlerine dair ayrıntılı bilgi talep edebilecek.
• Talep edilen bilgi ve dokümanlar, en geç 15 gün içinde BTK’ya sunulacak.
• Yükümlülüklere ahenk sağlanmazsa, evvel 1 milyon TL – 10 milyon TL ortasında idari para cezası uygulanacak.
• İhlalin devam etmesi halinde, ikinci kademede 10 milyon TL – 30 milyon TL ortasında ek ceza kesilebilecek.
• Buna karşın yükümlülükler yerine getirilmezse, mahkeme kararıyla internet bant genişliği evvel %30, akabinde en fazla %50 oranında daraltılabilecek.
• Bant daraltma kararları, erişim sağlayıcılar tarafından en geç 4 saat içinde uygulanacak.
• Yükümlülüklerin sonradan yerine getirilmesi durumunda, kesilen cezaların sadece dörtte biri tahsil edilecek ve kısıtlamalar kaldırılacak.
• BTK’nın yönetmelikle yeni yükümlülük getirme yetkisi daraltıldı, kapsamı sonlandırıldı.
• Oyun platformlarının büsbütün kapatılmasına imkan tanıyan husus tekliften çıkarıldı.
• Bant daraltma üst sonu %90’dan %50’ye düşürüldü ve kademeli hale getirildi.
• Oyun geliştirici, dağıtıcı ve platform tarifleri netleştirildi.
• Yaş doğrulama sorumluluğu geliştiricilerden alınarak platformlara verildi.
• Oyun stüdyolarına yönelik kapsamlı data paylaşım mecburiliği kaldırıldı.
• Ebeveyn denetim sistemi zarurî tutuldu fakat mühlet sınırlaması kaldırıldı.
• Sınıflandırılmamış oyunlar yasaklanmayacak, otomatik olarak 18+ kabul edilecek.
• Düzenleme, yayım tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Kaynak : Donanimhaber