Otonom Sürüş Düzeyleri: 0’dan 5’e Kadar Kolay Anlatım (Gelecekte Gereksiniminiz Olacak)

Son yıllarda teknoloji dünyasında ve araba fuarlarında sıkça duyduğumuz otonom sürüş teknolojisi, aslında hayatımızı kökten değiştirmeye hazırlanıyor lakin bu tabirler bilmeyenler için nispeten baş karıştırıcı.

Otomobillerin kendi kendine gitmesinden bahsettiğimizde aslında tek bir teknolojiden değil, Düzey 0’dan başlayıp Düzey 5’e kadar uzanan, her adımda arabanın yeteneklerinin ve bizim sorumluluğumuzun değiştiği bir teknolojik seyahatten kelam ediyoruz.

Seviye 0: Büsbütün manuel sürüş (teknoloji yok)

Seviye 0, aslında hepimizin yıllardır bildiği ve alıştığı, klâsik sürüş tecrübesini tabir eder. Bu düzeyde arabanız ne kadar lüks olursa olsun, “otonom” yani kendi kendine karar verme yeteneği sıfırdır.

Direksiyonu çevirmek, gaza basmak, frene dokunmak ve aynaları denetim edip trafiği okumak büsbütün şoförün işidir. Otomobilinzde kör nokta uyarısı yahut acil durum frenleme sistemi üzere kimi uyarıcılar olsa bile, bu sistemler yalnızca size sesli ya da görsel ikaz verir. Araba asla sizin yerinize direksiyonu kırmaz yahut denetimi ele almaz, yani işveren büsbütün sizsiniz.

Seviye 1: Şoför asistanı (ayaklar serbest)

Seviye 1’e geçtiğimizde araba ufak tefek işlere el atarak şoföre yardım etmeye başlar. Ekseriyetle “hız sabitleyici” yahut “şerit takip asistanı” üzere tek bir özellik devreye girer. Burada kilit nokta, arabanın ya yalnızca suratı (gaz/fren) ya da yalnızca direksiyonu denetim edebilmesidir. Yani ikisini tıpkı anda yapamaz.

Örneğin otoyolda giderken öndeki arabayla arasını koruyabilir lakin direksiyon hâkimiyeti hâlâ sizdedir. Araba size takviye olur fakat sürüşün tüm sorumluluğu ve dikkati hâlâ şoför koltuğunda oturan bireye aittir.

Seviye 2: Kısmi otomasyon (eller hür lakin gözler yolda)

Seviye 2, günümüzde çağdaş ve teknolojik arabalarda en sık gördüğümüz, Tesla Autopilot üzere sistemlerin de dâhil olduğu düzeydir. Bu basamakta araba, hem direksiyonu çevirebilir hem de gaz ve freni tıpkı anda denetim edebilir. Araba şeridi ortalayarak gidebilir ve trafikte dur-kalk yapabilir lakin bu yetenekler sizi yanıltmamalıdır.

Sürücü koltuğunda oturup yolu daima izlemek zorundasınızdır zira çevresel faktörleri tam olarak yorumlayamaz ve her an kusur yapabilir. Ellerinizi kısa müddetliğine direksiyondan çekseniz bile aklınızı ve gözlerinizi yoldan çekemezsiniz. Sistem devreden çıktığı an müdahale etmeye hazır olmalısınız.

Seviye 3: Şartlı otomasyon (gözler serbest)

Seviye 3 ile işler ciddileşir ve teknoloji “sürücü” kavramını değiştirmeye başlar. Bu düzeyde, belli şartlar altında (örneğin trafiğin yavaş aktığı otoyollarda) araba çevreyi büsbütün algılayıp sürüşü devralabilir. Teknik olarak araba denetimi elindeyken gözlerinizi yoldan ayırıp telefona bakmanıza yahut görüntü izlemenize müsaade verilebilir zira araba karar verebilme yeteneğine sahiptir.

Yine de sistem hava durumu bozulduğunda yahut şeritler silindiğinde tabiri caizse “Ben artık yapamıyorum” diyerek denetimi size geri verir. Bu yüzden şoför koltuğunda uyuyamazsınız, acil durumlarda direksiyonu devralmak için her vakit hazır beklemeniz gerekir.

Seviye 4: Yüksek otomasyon (zihin serbest)

Seviye 4, artık bilim kurgu sinemalarındaki “sürücüsüz otomobil” tarifine çok yaklaştığımız noktadır. Araba, haritalanmış muhakkak bölgelerde, kent merkezlerinde yahut yerleşkelerde insan müdahalesine hiç muhtaçlık duymadan gidebilir. Bu arabalarda direksiyon yahut pedal bulunmayabilir ve bir sorun çıkarsa kendini inançlı bir yere çekip durabilir.

Siz artık şoför değil, büsbütün bir yolcu konumundasınızdır. Dilerseniz art koltukta kitap okuyabilir, çalışabilir yahut uyuyabilirsiniz. Tek kısıtlaması, bu teknolojinin şimdilik yalnızca muhakkak coğrafik alanlarda ve hava şartlarında çalışmasıdır, yani her yere her vakit gidemez.

Seviye 5: Tam otonom sürüş (tam özgürlük)

Seviye 5, otonom sürüş teknolojisinin doruğu ve ulaşılmak istenen son noktadır. Bu düzeyde arabanın direksiyona, pedala, aynaya yahut bir insan şoföre muhtaçlığı katiyetle yoktur. İnsan bir sürücünün gidebildiği her yere, her türlü hava ve yol şartında gidebilir.

Siz yalnızca gitmek istediğiniz yeri söylersiniz ve gerisini büsbütün ona bırakırsınız. İster bozuk bir toprak yolda, ister ağır bir kar fırtınasında olsun, araba tam bağımsız hareket eder. Bu basamakta araba içi tasarım da büsbütün farklıdır ve bir nevi seyahat ederken sosyalleştiğimiz yahut dinlendiğimiz yürüyen oturma odalarından farksızlardır.

Kaynak : Webtekno