İnsanlık en uzak noktaya ulaştı: Ay’da Güneş tutulması ve öteki tarihi anlar

NASA’nın Artemis 2 grubu, beşerli bir vazife kapsamında Apollo 13’ün 1970’deki mesafe rekorunu kırdı. Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen’den oluşan grup, 1 Nisan 2026’da fırlatılan Orion kapsülü Integrity ile Ay etrafında uzun bir yörünge gerçekleştirdi. Bu misyon, 1972’den bu yana Ay’ın ötesine insan gönderen birinci vazife olma özelliğini taşıyor.

Rekor kırıldı

Görevin kumandanı Reid Wiseman, Ay’a bakarken artık sözlerin yetersiz kaldığını belirterek “Ne kadar uzun mühlet bakarsak bakalım, beynimiz önümüzdeki bu manzarayı algılayamıyor. Bu mutlaka süper, gerçeküstü,” dedi.

Ekip, Ay’ın tesir alanına girişini 6 Nisan sabahı gerçekleştirdi ve kısa müddet sonra Dünya’dan 406.771 kilometre uzaklığa ulaşarak Apollo 13’ün 400.171 kilometrelik rekorunu kırmış oldu. Kumandan Reid Wiseman ve takım arkadaşları, bu tarihi anı fırsat bilerek hem insanlık için yeni bir hudut çizmiş hem de gelecekteki Ay misyonları için temel data toplamış oldu.

Ay’ın uzak yüzüne birinci insan bakışı

Artemis 2 takımı, Ay yüzeyine iniş yapmadan gerçekleştirdiği yakın geçiş sırasında Ay’ın daha evvel insan gözünün görmediği uzak yüzünü inceledi. Artemis 2 kapsülü Ay yüzeyine 6.545 kilometre mesafeden geçti.

Orion uzay aracının penceresinden çekilen Dünya fotoğrafı.

Görev boyunca grup, 32 kamerayla hem kapsüle monte edilmiş hem de elde taşınan görüntüleme sistemleriyle yüzeyin ayrıntılı fotoğraflarını aldı. Astronotlar, 965 kilometrelik Orientale Havzası üzere bugüne kadar insan gözüyle görülmemiş bölgeleri de kapsayan alanları gözlemledi. Orientale havzası ve etrafındaki üç konsantrik dağ halkasının toz yahut karla kaplanmış olduğu belirtildi.

Gözlemlerin bilimsel bedeli büyüktü. İnsan gözü, robotik kameraların algılayamadığı renk ve doku farklılıklarını seçebildiği için bu datalar, Ay’ın jeolojisi ve gelecekteki beşerli vazifeler için haritalama çalışmalarında kullanılacak.

Güneş tutulması gözlemlendi

Yakın geçiş sırasında Artemis 2, Ay’ın ardındayken tam Güneş tutulmasını da gözlemleme fırsatı buldu. Tutulma, Dünya’dan gözlemlenen azamî müddetten çok daha uzun, yaklaşık 53 dakika sürdü. Bu müddette Ay, Güneş’i büsbütün kapattı. Bu süreçte, Ay yalnızca Dünya’dan yansıyan ışıkla, yani “Earthshine” ile aydınlanıyordu. Süreç içerisinde grup, güneşin koronasını inceleyerek bilim beşerlerine yeni data sağladı.

Glover, tutulma sırasında “Bu hala gerçek dışı üzere. Güneş Ay’ın gerisine geçti ve korona hala görünüyor; parlak ve neredeyse Ay’ın tamamını çevreleyen bir hale oluşturuyor. Dünya orada çok parlak, Ay ise karanlık bir küre üzere önümüzde asılı duruyor.” dedi.

Duygusal anlar da yaşandı

Ekip, kapsülün ismi olan Integrity ve Wiseman’ın 2020’de kanserden hayatını kaybeden eşi Carroll için Ay’daki bir kraterin isimlendirilmesini önerdi. Bu teklif, vazife denetim tarafından onaylandı. Teklif sırasında Integrity grubunun tamamının ağladığı ve birbirine sarıldığı görüldü.

Vazife sırasında kapsül, Dünya ile irtibatını yaklaşık 40 dakika kaybetti, lakin planlı bir süreç olarak bu mühlet boyunca hiçbir tehlike yaşanmadı.

Ay’a yakın geçişin tamamlanmasıyla birlikte Artemis 2 grubu Dünya’ya dönüşe geçti. 10 Nisan’da San Diego açıklarına paraşüt takviyeli bir iniş gerçekleştirilecek. Bu iniş, Artemis 2’nin sonunu işaret ederken artık odağın Artemis 3’e kayacağı an olacak. 2027’de fırlatılması hedeflenen bu beşerli misyon, Dünya yörüngesinde buluşma ve kenetlenme testlerini gerçekleştirecek. Her şey yolunda giderse, NASA 2028’in sonlarında Artemis 4 ile Ay’ın güney kutbu yakınlarına ayak basacak.

Kaynak : Donanimhaber