Güney Kore, yapay zeka düzenlemelerini fiilen uygulayan birinci ülke olacak

Son yıllarda yapay zekâ teknolojileri baş döndürücü bir süratle gelişirken, bu alandaki düzenleme eksikliği de giderek daha fazla tartışma konusu hâline geliyor. Bugün ChatGPT, Gemini ve gibisi üretken yapay zekâ sistemleri milyonlarca kullanıcıya ulaşmış olsa da bu sistemlerin nasıl geliştirildiği, hangi datalarla eğitildiği ve hangi alanlarda nasıl kullanılabileceği konusunda ülkeler hâlâ net çerçeveler çizebilmiş değil. Bu alanda değerli adımlar atacak gibi görünen Avrupa Birliği, daha sonra çark ederek yapay zekaya yönelik düzenlemesini bir yıl sonraya erteledi. Öteki yandan ABD‘de ise Trump idaresi yapay zekâ şirketlerine mümkün olduğunca alan açmaya öncelik veriyor. Hatta bunun için, eyalet idarelerinin yapay zekâya yönelik yaptırım uygulamasını kısıtlayan bir yasa bile çıkarıldı. Bu yüzden şu anda yapay zekâ alanında denetimsiz bir büyüme yaşanıyor.

Güney Kore, Kapsamlı Yapay Zekâ Yasasını 2026’da Yürürlüğe Alacak

Yapay zekanın bu denetimsiz büyümesinden sorumlu olan ABD ve Çin üzere ülkeler şimdilik kuralsızca ilerliyor olsa da bu durumdan etkilenecek ülkeler tepki almaya başlıyor. Bu hususta birincilere imza atan ülke ise Güney Kore oldu. Güney Kore, 22 Ocak 2026 prestijiyle Ulusal Yapay Zekâ Çerçeve Yasası’nı yürürlüğe sokarak, kapsamlı yapay zekâ düzenlemelerini fiilen uygulayan birinci ülke olmaya hazırlanıyor.

Yeni yasa; ulusal bir yapay zekâ komitesinin kurulmasını, üç yıllık temel bir yapay zekâ strateji planının hazırlanmasını ve muhakkak yapay zekâ sistemleri için hem güvenlik hem de şeffaflık yükümlülüklerinin getirilmesini zarurî kılıyor. Düzenleme, risk temelli bir yaklaşım benimsiyor ve bilhassa sıhhat, eğitim ve kamu hizmetleri üzere kritik alanlarda kullanılan “yüksek etkili” yapay zekâ sistemlerine çok daha sıkı kurallar getiriyor.

Güney Kore’de uygulamaya konacak olan bu yasa çeşidinin birinci örneği olduğu için, tam kapsamı ve nasıl uygulanacağı konusunda önemli soru işaretleri bulunuyor. Gerçekten şu anda Güney Kore’de faaliyet gösteren teknoloji ve yapay zeka şirketleri de bu mevzuda nasıl konum alacaklarını belirlemeye çalışıyor. Sektör temsilcileri, yeni kurallar nedeniyle kimi yapay zekâ hizmetlerinin 22 Ocak’tan sonra ani biçimde değiştirilmek ya da büsbütün durdurulmak zorunda kalabileceğinden kaygı duyuyor. Yasa hazırlanırken kimi bahislerde net çerçevelerin çizilmemiş olması, artık nelerin yasaya takılıp, nelere müsaade verileceği konusunda bir belirsizlik yaratıyor.

Yapay Zekâ ile Üretilen İçeriklere Filigran Mecburiliği Getiriliyor

Bu yeni yasanın en dikkat cazip yanlarından biri, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklere zarurî filigran (watermark) eklenmesini öngören düzenleme. Güney Kore idaresi bu uygulamayla deepfake içeriklerin ve dezenformasyonun önüne geçmeyi hedefliyor. Güney Kore Bilim ve BİT Bakanlığı, düzenlemenin ülkenin uzun vadeli maksatları açısından kritik olduğunu savunuyor. Lakin en azından birinci etapta şirketlere muhakkak esneklikler sağlanacak. Bakanlık, idari para cezalarının uygulanması için en az bir yıllık geçiş müddeti tanınacağını açıklayarak şirketlere ek vakit sağlanacağını duyurdu.

Güney Kore’nin Ocak ayında yürürlüğe koyacağı bu yapay zeka yasası, başka ülkeler için de emsal teşkil edebilir. Yapay zekanın giderek daha büyük bir role büründüğü günümüzde, bu teknolojiyi büsbütün denetimsiz bir biçimde bırakmak, ülkelerin ulusal güvenliği açısından da pek akla yatkın görünmüyor.

Kaynak : Donanimhaber