Diş tedavisinde ihtilal: Diş kaybı tarihe karışabilir

Kemikler kırıldığında kendini onarabilirken, dişler bu yeteneğe sahip değil. Bu durum, dünya genelinde milyonlarca insanın diş kaybı ya da doğuştan diş eksikliğiyle yaşamasına neden oluyor. Lakin Japonya’da yapılan bir çalışma, bu sorunu büsbütün ortadan kaldırabilir. Yeni bir tedavi, insanlarda dişlerin yine büyümesini hedefliyor.

Diş kaybı tarihe karışabilir

İnsan bedeni kelam konusu olduğunda, kemikler kırıldığında kendini onarabilen canlı yapılar ortasında yer alıyor. Kalsiyum ve kolajen temelli bu doku, vakitle eski formuna dönebiliyor. Dişler ise misal unsurlardan oluşmasına karşın tıpkı avantaja sahip değil. Mineyle kaplı olmaları onları son derece güçlü kılsa da, bir diş kaybedildiğinde beden bunu telafi edemiyor. Lakin Japon araştırmacıların yürüttüğü yeni bir çalışma, bunu bilakis çevirebilir.

Osaka’daki Kitano Hastanesi öncülüğünde yürütülen çalışmada, insanlarda diş büyümesini tetikleyen deneysel bir ilaç birinci defa klinik denemelere girdi. Eylül 2024’te başlayan çalışmada, 30 ila 64 yaş ortasında, en az bir dişini kaybetmiş 30 erkek gönüllü yer alıyor. Araştırma 11 ay sürecek ve ilacın damar yoluyla uygulanması planlanıyor.

Bu tedavinin temelinde, USAG-1 isimli bir antikorun baskılanması yatıyor. Daha evvel fareler ve gelincikler üzerinde yapılan deneylerde, USAG-1’in diş gelişimini engellediği, bu tesirin ortadan kaldırılmasıyla yeni diş oluşumunun mümkün hale geldiği görülmüştü. Kyoto Üniversitesi’nden araştırmacılar, 2021 yılında USAG-1 ile kemik morfogenetik proteinler (BMP) ortasındaki etkileşimi kesen monoklonal bir antikor geliştirmişti.

Klinik denemeler başladı

Çalışmanın muharrirlerinden Katsu Takahashi’ye nazaran, gelinciklerin diş yapısı insanlara epey benzeri olduğu için elde edilen sonuçlar bilhassa dikkat cazip. Artık benzeri tesirin insanlarda da görülüp görülmeyeceği test ediliyor. Hayvan deneylerinde herhangi bir yan tesire rastlanmamış olması ise, araştırmanın en güçlü yanlarından biri.

İlk aşama başarılı olursa, Kitano Hastanesi tedaviyi 2 ila 7 yaş ortasında, en az dört dişi eksik olan çocuklar üzerinde uygulamayı planlıyor. Kesin amaç ise, diş kaybı yaşayan herkes için 2030 yılı civarında erişilebilir bir “diş çıkaran ilaç” sunabilmek. Araştırmacılara nazaran bu yaklaşım, implant ve protez üzere tahlillerin ötesine geçerek diş hekimliğinde kalıcı ve biyolojik bir alternatifin önünü açabilir. 

Kaynak : Donanimhaber