Deniz düzeylerindeki yükseliş son 10 yılda iki katına çıktı

İnsan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle deniz düzeyleri yükselmeye devam ederken, bilim insanları bu yükselişin nedenlerini daha net ortaya koyan kapsamlı bir çalışmaya imza attı. Science Advances mecmuasında yayımlanan yeni araştırma, 1960-2023 arasındaki global deniz düzeyi artışının kaynaklarını detaylı biçimde tahlil etti.

Yükselişin en büyük nedeni “termal genleşme”

Araştırmaya nazaran deniz düzeyindeki yükselişin en büyük nedeni, okyanusların ısınmasıyla suyun genleşmesi oldu. “Termal genleşme” olarak isimlendirilen bu süreç, toplam yükselişin %43’ünü oluşturdu.

Buzulların erimesi ise ikinci büyük etken olarak öne çıktı. Çalışmaya nazaran, dağ buzullarının erimesi toplam artışın %27’sini, Grönland Buz Tabakası kaynaklı erime %15’ini, Antarktika Buz Tabakası kaynaklı erime ise %12’sini oluşturdu. Araştırmada ayrıyeten karasal alanların su depolama kapasitesinin azalmasının da deniz düzeyini %3 oranında yükselttiği belirtildi.

Deniz düzeyindeki yükseliş suratı ikiye katlandı

Bilim insanları, deniz düzeyindeki yükseliş suratının son yıllarda önemli halde arttığını da ortaya koydu. 1960-2023 devrinde ortalama yükseliş suratı yılda 2 milimetre olarak hesaplanırken, sadece 2005-2023 devrinde bu sayı yılda 4 milimetreye çıktı.

Bu hızlanmanın gerisindeki en büyük neden yeniden okyanus ısınması oldu. Araştırmaya nazaran yükseliş suratındaki artışın %41’i termal genleşmeden kaynaklandı. Karasal su depolama kapasitesindeki düşüş ise hızlanmanın %21’inden sorumlu tutuldu. Araştırmacılar, geçmişte deniz düzeyi artışında buzulların daha baskın rol oynadığını, lakin 1980’lerden itibaren okyanusların ısınmasının esas faktör haline geldiğini belirtiyor.

Çalışmanın ortak muharrirlerinden John Abraham, uzun yıllardır deniz düzeyindeki müşahedeler ile hesaplanan nedenler ortasında değerli bir uyumsuzluk bulunduğunu söyledi. Abraham, gelişmiş ölçüm sistemleri ve daha yanlışsız tahlil sistemleri sayesinde artık deniz düzeyi yükselişinin nedenlerinin çok daha emniyetli biçimde açıklanabildiğini tabir etti.

Araştırmacılar, deniz düzeyi değişimlerinin detaylı halde takip edilmesinin kıyı kentleri ve mahallî idareler açısından kritik değer taşıdığına dikkat çekiyor. Elde edilen yeni bilgilerin, gelecekteki sel riskleri ve kıyı muhafaza stratejileri için daha hakikat planlamalar yapılmasına yardımcı olması bekleniyor.

Kaynak : Donanimhaber