Çin’den savaş alanını değiştirebilecek algoritma: Dron sürüleri artık çok daha tehlikeli

Çin’in son yıllarda en fazla yatırım yaptığı askeri teknolojilerin başında otonom dron sürüleri geliyor. Ukrayna ve İran savaşlarında insansız hava araçlarının savaş alanındaki tesirinin net formda görülmesi, artık öbür ülkeleri de bu alana daha fazla kaynak ayırmaya yöneltmiş durumda. Fakat mevcut dron sistemlerinin değerli bir kısmı hâlâ insan operatörlerine ya da kesintisiz irtibat kontaklarına muhtaçlık duyuyor. Bu da elektronik karıştırma sistemlerinin (jamming) ağır olarak kullanıldığı çağdaş savaş ortamlarında önemli bir zafiyet yaratıyor. Çinli araştırmacılar ise geliştirdikleri yeni sistem ile bu zaafiyeti ortadan kaldırabileceklerini argüman ediyor.

Yeni Algoritma Sayesinde Dron Sürüleri Otonom Olarak Vazifeye Devam Edebiliyor

Kuzeybatı Çin’deki bir araştırma grubu tarafından geliştirilen HG-STR (Heterogeneous Graph Spatio-Temporal Reasoning) adlı yeni algoritmanın, dron sürülerinin insan komutasıyla ilişkileri büsbütün kesilse bile misyonlarını sürdürmesine imkân tanıyabileceği belirtiliyor. Çin’in önde gelen havacılık mecmualarından “Acta Aeronautica et Astronautica Sinica”da yayımlanan hakemli araştırmaya nazaran sistem, iletişim çizgilerinin karıştırıldığı ve görüş şartlarının önemli formda bozulduğu ortamlarda dahi düşman amaçlarını tespit edip imha edebiliyor.

Bildiğiniz üzere çağdaş savaşların en büyük çarpışma alanlarından biri elektronik harp sistemleri. Düşman tarafından uygulanan sinyal karıştırma faaliyetleri, dronların birbirleriyle ve komuta merkezleriyle olan temaslarını kesebiliyor. Çinli araştırmacılar bu sorunu aşmak için her drona bir çeşit “hafıza” kazandırmış durumda. Araştırmada kullanılan GRU (Gated Recurrent Unit) tabanlı bellek modülü sayesinde bir dron, ekip arkadaşlarıyla irtibatını kaybetse bile onların son bilinen pozisyonlarını ve düşman amaçlarının son görüldüğü noktaları hatırlayabiliyor. Böylelikle bağlantı kesintisi yaşandığında büsbütün kör hâle gelmek yerine vazifesine devam edebiliyor.

Sistem, Milisaniyeler İçinde Karar Verebiliyor

Araştırmacılara göre HG-STR’nin en değerli farkı, savaş alanındaki tüm ögeleri tıpkı çeşit data olarak değerlendirmemesi. Klasik algoritmalar dost birlikleri, düşman amaçlarını ve arazi ögelerini benzeri data noktaları olarak işlerken, HG-STR her objeyi farklı kategoriler altında pahalandırıyor. Sistem, araştırmacıların “heterojen grafik” olarak tanımladığı bir yapı kurarak dost ögeleri, amaçları ve misyon bölgelerini birbirinden ayırıyor. Bu sayede dron sürüsü hangi ögenin tehdit, hangisinin takviye ögesi olduğunu daha süratli anlayabiliyor. Örneğin bir dron düşman maksadını tespit ettiğinde bu bilgi yüksek öncelikli bir tehdit olarak değerlendirilirken, yakındaki bir takım arkadaşı iş birliği fırsatı olarak algılanıyor. Böylelikle sürü içerisindeki araçlar, kimin desteklenmesi ve hangi amaçların öncelikli olarak vurulması gerektiğine çok daha süratli karar verebiliyor.

Araştırmada dikkat çeken bir başka öge ise sistemin karar alma suratı. Araştırmacılar tarafından aktarılan bilgilere nazaran mevcut optimizasyon usulleri savaş alanında karar vermek için bazen saniyeler harcayabiliyor. Bu da yüksek süratte hareket eden bir dronun yüzlerce metre boyunca tesirli karar veremeden uçması manasına geliyor. HG-STR’nin ise kararlarını sadece 6,6 milisaniye içerisinde verebildiği belirtiliyor.

Araştırmacılar ayrıyeten sistemi katmanlı bir karar alma düzeneğiyle tasarlamış. Dron evvel arama mı yapacağına yoksa atağa mı geçeceğine karar veriyor. Akabinde hangi gayesi vuracağını belirliyor ve son kademede ne kadar mühimmat kullanacağını hesaplıyor. Bu yaklaşımın, tüm kararların tıpkı anda verilmesinden kaynaklanan karmaşıklığı azaltarak sistemin daha verimli çalışmasını sağladığı söz ediliyor.

Çinli Araştırmacılar Simülasyonlarda %100 İmha Oranına Ulaşıldığını Sav Ediyor

Araştırma kapsamında gerçekleştirilen simülasyon testlerinde HG-STR’nin epey dikkat cazibeli sonuçlar verdiği belirtiliyor. Araştırmacılar, irtibat menzilinin önemli biçimde kısıtlandığı senaryolarda bile algoritmanın görünür olmayan maksatlar de dâhil olmak üzere tüm düşman ögelerini etkisiz hâle getirebildiğini öne sürüyor. Çalışmada birtakım senaryolarda yüzde 100 imha oranına ulaşıldığı söz ediliyor.

Bunun yanında sistemin ölçeklenebilirliği de dikkat çekiyor. Araştırmaya nazaran algoritma küçük ölçekli bir senaryoda eğitildikten sonra daha fazla dron ve daha fazla amaç içeren çok daha büyük operasyonlarda tekrar eğitilmeye gereksinim duymadan kullanılabiliyor.

Elbette tüm bu sonuçların şu an için sadece simülasyon ortamında elde edildiğini hatırlatmak gerekiyor. Araştırma takımı de bir sonraki evrede algoritmayı gerçek uçuş testlerine taşımayı planlıyor. Ayrıyeten gelecekte sırf ilişki kayıplarını değil, geciken bildirileri ve bozulmuş dataları de yönetebilen daha güçlü bir sistem geliştirmeyi hedefliyor.

Kaynak : Donanimhaber