Çin, Ay gayesi için tarihindeki en uzun beşerli uzay vazifesini başlattı

Çin, 2030 yılına kadar Ay’a astronot indirme maksadı doğrultusunda Shenzhou-23 misyonunu muvaffakiyetle uzaya gönderdi. Misyon kapsamında birinci defa bir Çinli astronotun uzay istasyonunda tam bir yıl kalması planlanıyor. Bu süreçte uzun müddetli uzay ömrünün insan bedeni üzerindeki tesirleri detaylı biçimde incelenecek.

Shenzhou-23 uzay aracı, 24 Mayıs gecesi lokal saatle 23.08’de Çin’in kuzeybatısındaki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden Long March-2F Y23 roketiyle fırlatıldı. Yaklaşık 10 dakika sonra roketten ayrılan kapsül yörüngeye muvaffakiyetle yerleşti. Çin Beşerli Uzay Ajansı’nın (CMSA) verdiği bilgiye nazaran araç, yaklaşık 3,5 saatlik uçuşun akabinde Tiangong Uzay İstasyonu’na otonom biçimde kenetlendi.

Hong Kong’dan birinci taykonot vazifeye katıldı

Görevde dikkat çeken isimlerden biri, eski Hong Kong polis müfettişi olan Li Jiaying oldu. Li, böylelikle Çin’in beşerli uzay misyonuna katılan birinci Hong Konglu astronot yahut taykonot olarak tarihe geçti. Mürettebatın öbür üyeleri ise Çin Halk Kurtuluş Ordusu astronot ünitesinden misyon kumandanı Zhu Yangzhu ile pilot Zhang Yuanzhi oldu.

Çinli yetkililer, üç astronottan hangisinin bir yıllık misyonda kalacağının şimdi katılaşmadığını açıkladı. Sonuncu kararın, vazife ilerledikçe yapılacak değerlendirmeler sonucunda verileceği belirtildi. Şayet vazife planlandığı formda tamamlanırsa bu, Çin’in şimdiye kadarki en uzun beşerli uzay vazifesi olacak. Mevcut dünya rekoru ise 1995 yılında Rus kozmonot Valeri Polyakov tarafından gerçekleştirilen yaklaşık 14,5 aylık vazifede bulunuyor.

Shenzhou-23 vazifesinin en kıymetli bilimsel ayağını, mikro yerçekimi ortamında uzun müddet kalmanın insan sıhhati üzerindeki etkileri oluşturuyor. Bilim insanları vazife müddetince kemik yoğunluğu kaybı, kas erimesi, radyasyon maruziyeti, uyku bozuklukları, ruhsal gerilim ve davranışsal yorgunluk üzere bahisleri inceleyecek.

ABD ile rekabet hızlanıyor

Shenzhou-23 vazifesi birebir vakitte Çin’in Ay programı açısından stratejik bir adım olarak görülüyor. Pekin idaresi, 2030’dan evvel beşerli Ay inişi gerçekleştirmeyi hedeflerken ABD de Artemis programı kapsamında 2028’de Ay’a astronot göndermeyi planlıyor.

NASA kısa mühlet evvel Artemis II misyonu kapsamında dört astronotu Ay etrafına göndererek yarım yüzyıl sonra birinci beşerli Ay uçuşunu gerçekleştirmişti. Öte yandan SpaceX de yeni jenerasyon Starship roketinin insansız test uçuşlarından birini tamamladı. Bu sistemin gelecekte NASA’nın Ay misyonlarında kullanılması planlanıyor.

Çin, Ay üssü için kritik teknolojileri test ediyor

Pekin idaresi son periyotta Ay programı için geliştirilen yeni kuşak teknolojilerin güvenlik testlerini hızlandırdı. Bunlar ortasında ağır yük taşıma kapasitesine sahip Long March-10 roketi, yeni jenerasyon Mengzhou beşerli uzay aracı ve Lanyue Ay iniş aracı bulunuyor.

Shenzhou-23 vazifesi tıpkı vakitte Tiangong’un ana modülüyle gerçekleştirilecek birinci süratli otonom kenetlenme hareketine da sahne olacak. Bu sistem, gelecekte Ay yörüngesinde Mengzhou kapsülü ile Lanyue iniş aracının otomatik buluşma operasyonları için kritik değer taşıyor.

Çin her ne kadar 2030’a kadar Ay’a insan göndermeyi hedefliyor olsa da bu tek amaç değil. Pekin, Rusya ile birlikte 2035 yılına kadar Ay’da kalıcı bir araştırma üssü kurmayı planlıyor. International Lunar Research Station (ILRS– Memleketler arası Ay Araştırma İstasyonu) ismi verilen bu projenin birinci basamağının da birebir tarihe kadar tamamlanması hedefleniyor.

Öte yandan Chang’e 7 robotik Ay vazifesinin de problemsiz bir halde ilerlediği açıklandı. Çin, bu aracın 2026’nın ikinci yarısında fırlatmayı hedefliyor. İniş bölgesi ise Ay’ın güney kutbu olacak ve buradaki etraf üzerinde araştırmalar yürütecek.

Kaynak : Donanimhaber