Bilim dünyasını şaşırtan araştırma: Bitkiler “sayabiliyor” olabilir, öğrenme ve hafıza sandığımızdan çok daha farklı çalışıyor

Araştırmayı yürüten takım, bitkilerin insan üzere sayma süreci yapmadığını bilhassa vurguluyor. Lakin deney sonuçları, bu bitkilerin etrafta arka arda gerçekleşen olayları birbirinden ayırabildiğini ve buna nazaran reaksiyon geliştirebildiğini düşündürüyor. Bu da beynin olmadığı canlılarda da karmaşık bilgi sürece süreçlerinin bulunabileceği manasına geliyor.

BİTKİLER ÖRÜNTÜ ÖĞRENMİŞ OLABİLİR

Çalışmada araştırmacılar, küstüm otu bitkilerini nemli bir çadır içinde, penceresiz bir odada belli aydınlık ve karanlık döngülerine maruz bıraktı. Birinci kademede bitkiler iki gün boyunca 12 saat karanlık, 12 saat aydınlık nizama sokuldu. Üçüncü gün ise ışıklar hiç açılmadı.

Bir müddet sonra bitkilerin davranışında dikkat cazibeli bir değişim görüldü. Bitkiler, ışığın gelmesinin beklendiği vakit diliminden çabucak evvel daha fazla hareket göstermeye başladı. Lakin karanlığın devam ettiği üçüncü günde bu hareket farklılaştı. Araştırmacılara nazaran bu durum, bitkilerin sadece ışığa reaksiyon vermediğini; aşikâr bir sistemi “öğrenmiş” üzere davrandığını gösteriyor.

Üstelik bitkilerin verdiği reaksiyonun vakitle oturması da dikkat çekti. Başta süratli değişen davranışın daha sonra istikrarlı hale geldiği görüldü. Bu örüntü, hayvanlarda öğrenme deneylerinde sık görülen modele benzetildi.

SAATİ DEĞİL OLAYI TAKİP EDİYOR OLABİLİRLER

Araştırmacılar, bitkilerin yalnızca vakti takip ediyor olabileceği ihtimalini de test etti. Zira birçok bitkinin 24 saatlik biyolojik ritme nazaran hareket ettiği aslında biliniyor. Bu yüzden deney sistemi değiştirildi ve gün döngüsü 24 saatten 20 saate indirildi.

Bitkilerin bu yeni tertibe de süratle ahenk sağlaması, sadece klasik biyolojik saat açıklamasının yetersiz kalabileceğini düşündürdü. Takım daha sonra her üç günlük döngünün müddetini rastgele değiştirdi. Kimi döngüler 10 saat, kimileri ise 32 saate kadar uzatıldı.

Sonuçta tertibin 12 saatin altına indiği ya da 24 saatin üstüne çıktığı şartlarda bozulduğu görüldü. Buna karşılık 12 ile 24 saat ortasındaki aralıkta bitkiler, ışığın beklendiği günlerde karanlığın süreceği günlere nazaran daha fazla hareket göstermeyi sürdürdü. Araştırmacılara nazaran bunun en kolay açıklaması, bitkilerin sırf süreyi değil, yaşanan olayların sayısını da takip ediyor olması.

Kaynak : Hürriyet