Aselsan, bulut tohumlama için kontrat imzaladı

ASELSAN, dikkat çeken yeni bir projeyi 2025 yılı faaliyet raporunda kamuoyuna duyurdu. Şirketin, bulut tohumlama uçaklarına yönelik geliştirme ve tedarik sözleşmesi imzaladığı açıklandı. Bu proje, ASELSAN bünyesinde Aviyonik Sistem Teknolojileri alanı altında yürütülecek. Kontratın ayrıntıları ise şimdi açıklanmadı.

Yapay yağmur teknolojisi yine gündemde

Bulut tohumlama, kamuoyunda bilinen ismiyle yapay yağmur teknolojisi, mevcut bulutların yağış üretme kapasitesini artırmayı hedefleyen bir sistem olarak tanımlanıyor. Bu süreçte çoklukla gümüş iyodür üzere mikroskobik parçacıklar bulutlara salınarak su damlacıklarının yahut buz kristallerinin oluşumu tetikleniyor. Böylelikle yağış süreci hızlandırılabiliyor.

Fakat bu teknoloji belli sınırlamalara sahip. Prosedür sırf mevcut bulutlar üzerinde tesirli olurken uygun nem ve sıcaklık şartları sağlanmadığında istenilen sonuç elde edilemiyor. Uzun vadeli değerlendirmeler, bulut tohumlamanın lokal yağış ölçüsünü yaklaşık yüzde 5 ila yüzde 15 oranında artırabildiğini ortaya koyuyor.

Birleşmiş Milletler’in “küresel su iflası” olarak tanımladığı periyoda girilmesiyle birlikte, su kaynaklarının sürdürülebilir idaresi kritik bir başlık haline geldi. Bu durum, ABD ve Çin başta olmak üzere Fransa, Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan üzere birçok ülkenin bulut tohumlama teknolojilerine yatırım yapmasına yol açtı.

Özellikle Çin, uçaklar, insansız hava araçları ve roket sistemleriyle geniş ölçekli hava modifikasyon programları yürütürken, Suudi Arabistan’ın sırf 2022 yılında bu alana 256 milyon dolar ayırdığı biliniyor. 2014-2021 devrinde Çin’in bu teknolojiye yaklaşık 2 milyar dolar yatırım yaptığı da dikkat çeken datalar ortasında yer alıyor.

Etkinlik tartışmaları devam ediyor

Her ne kadar teknolojide ilerleme kaydedilmiş olsa da bulut tohumlamanın aktifliği konusunda tartışmalar sürüyor. Uzmanlar, metodun “dönüştürücü” bir tahlil olmaktan fazla “ılımlı bir katkı” sunduğunu belirtiyor. Bununla birlikte maliyet açısından bakıldığında, elde edilen ek suyun hektar-metre başına 1 ila 10 dolar ortasında değişen bir maliyetle sağlanabilmesi, formülü ekonomik açıdan cazip kılıyor.

Bununla birlikte ASELSAN’ın bulut tohumlama uçaklarına yönelik attığı adım, Türkiye’nin sırf savunma teknolojilerinde değil, birebir vakitte iklim ve etraf teknolojilerinde de kelam sahibi olma gayesinin bir kesimi olarak bedellendiriliyor.

Kaynak : Donanimhaber