AI Günlükleri: Yapay zeka dünyasında bu hafta (26 Ocak 2026)

Son devirde gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zekâ teknolojileri süratle gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat cazip bir gelişme yaşanırken, değerli eşikler de bir bir aşılıyor. “AI Günlükleri” serimizde, önümüzdeki periyotta dünyadaki hayatı kayda bedel ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik ihtilalin gelişimini nizamlı olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.

Yapay Zekâ Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?

Geride bıraktığımız haftada yaşananlar, yapay zekâ dünyası için değerli bir değişimin eşiğinde olduğumuzu gösterdi. Bir yandan AGI’a (yapay genel zekâya) ulaşmak için çalışmalara sıklık verlirken, başka yandan AI donanımlarını piyasaya sürmek için takvimler belirlendi. Doğal bunlara paralel olarak, her hafta olduğu üzere bu hafta da yeni yapay zekâ araçları hayatımıza girdi. İşte yapay zekâ dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:

Yapay zekânın bir yıl içinde değerli bir eşiği aşması bekleniyor

beşerden ayırt edilemeyecek kadar gelişmiş ya da insanı bile aşan bilişsel kabiliyetlere sahip yapay zekâyı tanımlamak için kullanılan AGI, yani yapay genel zekâ ifadesi, son günlerde sıkça gündeme gelir oldu. Bu hafta üst üste gelen açıklamalara bakılırsa, bölümün öncüleri bu eşiğin çok yakın bir gelecekte aşılmasını bekliyorlar. Bu hafta Dünya Ekonomik Forumu için Davos’ta olan Elon Musk, yapay zekânın 2026’nın sonuna kadar bireysel insan zekâsını geçeceğini, beş yıl içinde ise tüm insanlığın kolektif zekasını aşacağını öne sürdü.

Bu hafta benzer bir açıklama da Google cephesinden geldi. Google DeepMind’den Shane Legg, AGI’ın artık ufukta olduğunu belirterek iktisatta esaslı dönüşümler olacağını söyledi. Dal genelinde bu istikamette bir konsensus oluşmuş üzere görünüyor. Şirketlerin ayrıştığı nokta ise AGI’ın nasıl geliştirileceği. Nitekim Google DeepMind CEO’su Demis Hassabis bu hafta yaptığı konuşmada, büyük lisan modellerinin (yani ChatGPT üzere LLM’lerin) AGI’a ulaşmak için kâfi olmayacağını söyledi. Hassabis’e nazaran bu eşiğin aşılması için gerçek bir “dünya modeli”ne sahip yapay zekâlar gerekiyor. DeepMind, bu yeni kuşak yapay zekâyı ortaya çıkarmak için değerli adımlar atıyor ki Shane Legg’in açıklamaları da bunun bir yansıması.

Nvidia, PersonaPlex-7B-v1 ile sesli yapay zekada yeni bir devri başlatıyor

Nvidia araştırmacıları doğal, kesintisiz ve gerçek vakitli sesli etkileşimleri hedefleyen yeni konuşma modeli PersonaPlex-7B-v1’i duyurdu. Tam çift yönlü yapıda geliştirilen bu model, konuşma sırasında hem dinleyip hem de konuşabilme yeteneğiyle klasik sesli asistan mimarilerinden ayrılıyor.

Geleneksel sesli asistanlar konuşmayı metne çeviren ASR, cevabı üreten lisan modeli ve sesi tekrar üreten TTS bileşenlerinden oluşan çok basamaklı bir yapı kullanıyor. Bu yaklaşım her etapta gecikmeye yol açarken tıpkı anda konuşma, kelam kesme yahut doğal geri bildirimler üzere insan konuşmasının temel özelliklerini desteklemekte yetersiz kalıyor. PersonaPlex, bu çok katmanlı zinciri ortadan kaldırarak tek bir Transformer modeli içinde hem konuşmayı anlamayı hem de konuşma üretimini eş vakitli olarak gerçekleştiriyor. Model, sinirsel bir codec ile kodlanmış daima ses akışı üzerinde çalışıyor ve metin ile ses token’larını tıpkı anda otoregresif biçimde üretiyor.

PersonaPlex, bilhassa doğal diyalog akışı, hassas persona denetimi ve düşük gecikme gerektiren kullanım senaryolarında öne çıkıyor.

Yapay zekâ donanımları geliyor: Apple ve OpenAI takvimlerini belirledi

Bugüne kadar daha çok büyük lisan modelleri ve sesli asistanlar üzerinden ilerleyen yapay zekâ yarışı, 2026 sonu prestijiyle donanım tarafına da sıçrayacak üzere görünüyor. Apple’ın efsanevi dizayncısı Jony Ive‘ın şirketini bünyesine katan OpenAI, Ive öncülüğünde hazırlanan birinci AI donanımlarını bu yıl tanıtacağını duyurdu. Tam da bugünlerde Apple’ın da yapay zeka takviyeli giyilebilir aygıt geliştirmeye başladığı haberleri gelmeye başladı. OpenAI üzere Apple da AI odaklı donanımlar çıkarmaya hazırlanıyor. Fakat pek çok hususta üzere bu hususta da Apple kesimin gerisinden gelecek üzere görünüyor. Çünkü şirketin hedeflediği çıkış tarihi 2027.

Güney Kore, yapay zekâ yasasını uygulamaya koydu

Güney Kore, yapay zekâyı düzenlemek maksadıyla hazırladığı Yapay Zekâ Temel Yasası’nı 22 Ocak prestijiyle yürürlüğe sokarak bu alanda dünyada birinci kapsamlı yasal çerçeveyi hayata geçiren ülkelerden biri oldu. Düzenleme, yapay zekânın hangi alanlarda, nasıl ve hangi sorumluluklarla kullanılacağını netleştirmeyi amaçlıyor.

Yeni yasa, bilhassa yüksek tesirli olarak tanımlanan kullanım alanlarına odaklanıyor. Nükleer güvenlik, içme suyu üretimi, ulaşım altyapıları, sıhhat hizmetleri ve kredi kıymetlendirme üzere finansal süreçler bu kapsama dâhil ediliyor. Bu alanlarda kullanılan yapay zekâ sistemlerinin büsbütün otonom çalışmasına müsaade verilmiyor ve insan kontrolü mecburî tutuluyor. Yasanın bir öbür değerli ayağını şeffaflık yükümlülükleri oluşturuyor. Şirketlerin, yüksek tesirli yahut üretken yapay zekâ kullanan eser ve hizmetler hakkında kullanıcıları evvelce bilgilendirmesi gerekiyor.

xAI, gigavat ölçekli Colossus 2 üstün bilgisayarını hizmete aldı

Elon Musk’ın yapay zeka şirketi xAI, Colossus 2 ismini verdiği muhteşem bilgisayarı devreye alarak dünyanın gigawatt ölçeğinde çalışan birinci yapay zeka eğitim kümesini hayata geçirdi. Colossus 2, evvelki jenerasyon Colossus 1 üzere Colossus 2 de Grok’un eğitimi için kullanılacak. Colossus 1’in büsbütün faaliyete geçmesi 122 gün sürmüştü. Yeni sistem ise yayına alındığı anda 1 gigawatt (GW) sonunu aşarken, kesin gayesinin yaklaşık 2 GW toplam kapasite olduğu belirtiliyor. Musk’ın açıklamasına nazaran sistem Nisan ayında 1,5 GW düzeyine yükseltilecek.

Apple, Siri için büyük bir değişiklik hazırlıyor

Apple, uzun müddettir eleştirildiği yapay zeka alanında değerli bir adım atmaya hazırlanıyor. Bloomberg’den Mark Gurman’ın aktardığı bilgilere nazaran şirket, Siri’yi klasik bir sesli asistandan çıkararak ChatGPT benzeri bir yapay zekâ sohbet botuna dönüştürecek. Habere nazaran Apple, mevcut Siri arayüzünü büsbütün rafa kaldıracak. Yerine, kullanıcıların hem yazarak hem de konuşarak etkileşime girebileceği, çağdaş yapay zeka sohbet botlarına benzeri bir tecrübe sunulacak. Yeni Siri’nin, iPhone, iPad ve Mac aygıtlarda bu yıl bitmeden kullanıma sunulması bekleniyor.

OpenAI sessizce robot eğitimi gerçekleştiriyor

OpenAI, robotik alanında sessizce ilerliyor. Business Insider’ın haberine nazaran, Şubat 2025’te San Francisco’da bir robotik laboratuvarı kuran OpenAI, kısa müddette bu ünitesi dört kat büyüttü. Yaklaşık 100 bilgi toplayıcı ve en az bir düzine robotik mühendisi, robotik kolları uzaktan denetim ederek eğitim verisi üretiyor.Çalışmaların odağında, tam insansı robotlar yerine düşük maliyetli robotik kollar bulunuyor. Çalışanlar, insan el hareketlerini birebir robot kollarına aktaran, 3D yazıcıyla üretilmiş “GELLO” isimli bir denetim aygıtı kullanıyor. Bu robotlar, ekmeği tost makinesine yerleştirme ya da çamaşır katlama üzere gündelik misyonlar üzerinde eğitiliyor.

Bu Hafta Tanıtılan Yapay Zekâ Araçları

ByteDance (TikTok’un ardındaki şirket) tarafından geliştirilen FlowAct-R1, kullanıcıların dijital bir avatar kullanarak canlı yayın yapmasına imkan sağlıyor. Üretim ve tepki süratiyle dikkat çeken model, konuşmanın içeriğine nazaran halini değiştiren avatarlarla hayli argümanlı geliyor.

Waypoint-1, kullanıcı komutlarını neredeyse tıpkı anda görüntüye yansıtarak eş vakitli olarak düzenlenebilen interaktif dünyalar yaratıyor. Görüntü kalitesi şimdilik biraz düşük olsa da teknoloji dikkat çekiyor.

OmniTransfer, bir görüntüdeki kamera hareketlerini, aksiyonları ya da efektleri öbür bir görüntüye kolaylıkla aktarmanıza imkan sağlıyor.

Alibaba tarafından yayınlanan açık kaynak kodlu Qwen3-TTS, metin seslendirme konusunda epeyce başarılı sonuçlar veriyor. Ayrıyeten kullanıcılara istedikleri sesi klonlama imkânı da sunuluyor.

Microsoft tarafından yayınlanan VibeVoice-ASR ise sesli metinleri deşifre edip yazılı dökümünü çıkarabiliyor.

Yapay Zekâ Dünyasından Kısa Kısa

• ChatGPT, genç kullanıcıları korumak maksadıyla yaş kestirimi özelliğini devreye aldı. Yeni sistem, reşit olmayan hesapları tespit ederek içerik filtrelerini otomatik olarak uygulayacak.
• Elon Musk, Tesla’nın şoförsüz araç teknolojileri için kritik değere sahip Dojo3 yapay zeka muhteşem bilgisayar projesinin, AI5 çip dizaynında sona yaklaşılmasıyla yine başlatılacağını açıkladı.
• OpenAI, ChatGPT‘yi bir e-ticaret platformuna dönüştürme gayesiyle alışveriş sepeti ve satıcı yükleme sayfası içeren yeni ticaret özellikleri üzerinde çalışıyor.
• OpenAI’ın yapay zekâ dayanaklı internet tarayıcısı ChatGPT Atlas, büyük güncelleme aldı. Yeni sürüm, sekme kümeleri ve arama motoru araçları ortasında otomatik geçiş üzere yeni özellikler getiriyor.
• Tüketicilerin oyun dışı taşınabilir uygulamalara yaptığı harcamalar, 2025 yılında birinci defa taşınabilir oyun gelirlerini aştı. Bu büyümenin merkezinde ise üretken yapay zeka uygulamaları yer aldı. Yapay zeka kategorisindeki uygulama içi satın alma gelirleri 2025’te üç kattan fazla artarak 5 milyar doların üzerine çıktı.
• OpenAI, global yatırım arayışında rotayı Orta Doğu’ya çevirdi. Şirket, yaklaşık 50 milyar dolarlık yeni yatırım çeşidi için Orta Doğu’daki hükümran varlık fonlarıyla masaya oturdu.

Kaynak : Donanimhaber